فقر،تنگدستی،بیکاری،منع درس وتعلیم دختران،نبود کار،مداخلات بیرونی،خودخواهی دولتها، و صدها مشکل دیگرهمه و همه دست به دست هم داده زمینه بدبختی و بی روزگاری مردم افغانستان را مساعد ساخته اند. امروز کارمندان دولتی معاش ندارند و اکثریت شان در بی سرنوشتی به سر می برند. همه در تلاش بیرون شدن از افغانستان اند.

اکثریت مردم از دولتهای بیگانه گله دارند و نقش آنها را در بوجود آوردن اینچنین شرایط سخت و ناگوار در افغانستان دخیل می دانند.

در این زمینه جوانی به اسم (غفور رسولی) اینچنین با هفته در سخن را باز کرد:

نقش دولت‌های بیگانه،درایجاد وضعیت فعلی افغانستان چیست؟ چگونه حمایت‌های آمریکا و دیگر دولت‌ها موجب سلطه امروز طالبان بر افغانستان شده است؟

متاسفانه افغانستان میدان جنگ و رقابت نیابتی کشور‌های همسایه،منطقه و جهان است.هر کدام از این دولت‌ها تلاش دارند که ازافغانستان به نفع خود استفاده کنند. سخنرانی آقای بایدن نشان داد که کشورامریکا جز برای تامین منافع خود درافغانستان،هدفی دیگر نداشته است. امریکا وقتی به هدف خود دست یافت، بدون درنگ و تفکرافغانستان را تنها رها کرد وواقعیت اینست که شرایط فعلی افغانستان محصول بازی های کشورهای خارجی است. کشورهای متعدد خارجی اینجا درافغانستان با رقبای شان مبارزه می کنند، و بصورت کل افغانستان میدان مبارزه کشورهای غربی با کشورهای شرقی است، البته کشورهای هند، پاکستان و چین هم هست که اینجا با همدیگر به مصاف برآمده اند.

به نظرمن امریکا اینجا ازطالبان حمایت نکرد آنها فقط ترسیدند و بخاطرفاجعه ای که برای سربازان شان پیش بینی میکردند کاری کرد تا نیروهای شانرا از اینجا بیرون بکشند. به نظرمن این یک اشتباه امریکا بود که زلمی خلیل زاد که یک شخص به شدت پشتون گرا را صلاحیت داد. به عباره دیگر امریکا از طالبان حمایت نکرد بلکه زلمی خلیلزاد با فریب سیاستمداران امریکایی ازطالبان حمایت کرد.امریکا با این کار باعث شد طالبان جان دوباره بگیرند. آمریکا فقط دراین میدان شکست خورد و کشورهای رقیب امریکا بود که با حمایت کردن طالبان حالا پیروزمیدان هستند.

طالبان،ملیت خارجی ندارند، آنها هم افغان هستند. دولت‌های بیگانه از چه نقطه ضعفی استفاده کردند و چطورافغان ها را بر علیه افغان‌ها تحریک کردند؟

درست است که طالبان ملیت خارجی ندارند، اما این گروه با گروه‌های دیگر که از کشور‌های مختلف است درارتباط هستند. دولت‌های بیگانه با استفاده از دین و مذهب، یک افغان را علیه افغان دیگر تحریک کردند.

متأسفانه یک نقطه ضعف خیلی جدی که مردم افغانستان دارد قوم گرایی و ترجیح دادن مسایل قومی بالای منافع ملی شان است، که البته دراین بین یک تعداد از اقوام کاملا انحصارگر و بیشتر تقصیردارند.

زمانیکه طالبان دفعه قبل شکست خوردند و جبهه مقاومت شمال بخصوص پنجشیری ها خودشان را فاتح احساس میکردند قصه های زیادی ازبی نزاکتی های تاجکها درهمین کابل وجود دارد که همه واقعیتهای تلخ جامعه افغانستان است و من فکرمی کنم بخاطرهمان رفتارهای زشت ایشان درآنزمان کرزی رئیس جمهوروقت بخوبی به این درک رسیده بود و می گفت:( برای حکومت من پشتون طالب به مراتب بهتر از دیگر مردمان حکومتی است) و این بود که طالبان برای کرزی برادران ناراضی شدند، طالبانی که کرزی خوب میفهمید که نوکربیگانه هاست اما به این ترتیب است که در طول تاریخ نوکری بیگانه ها ترجیح داده شده به همپذیری وهمیاری هم وطنان.

بنابرهمان دلایل که در فوق ذکرکردم من اصلا خوشبین نیستم، جدا از مسائل ایدئولوژیکی مذهبی، طالبان یک گروهی هستند که درمدت بیست سال خیلی قربانی دادند، تحقیرشدند، و برعلاوه دلایل که در بالا ذکرکردم من ازعقده های این گروه میترسم.

البته ناگفته نباید گذاشت که اینجا فقط مشکل طالبان نیست که آله دست بیگانه ها قرارمی گیرند ما در سالهای اخیر بخوبی دیدیم که یک قوم بخصوص دراین خصوص هیچ فرقی با طالبان نداشتند و ندارند.

نقش مردم در شرایط فعلی چیست؟ و چطور می‌توانند کشورشان را از شرایط فعلی خارج کنند؟ آیا افزایش آگاهی مردم و بیداری، می‌تواند سرنوشت افغانستان را تغییر دهد؛ تغییری که پایدار و باثبات باشد؟

متاسفانه صدای مردم کم‌ترشنیده می‌شود. تا که صدای مردم شنیده نشود، تغییر پایدار و ثبات هم به وجود نخواهد آمد.دولتهای غربی و امریکایی نیز رفته رفته افغانستان و مردم افغانستان را فراموش می کنند و به حال خودشان می گزارند.

من فکرمی کنم تنها راه بیرون رفت ازاین وضعیت آگاهی مردم افغانستان است، بخصوص آگاهی سیاسی اقشاری که فعلا تک قدرت افغانستان اند میتواند افغانستان را از این وضعیت نجات بدهند.

پیام شما برای دولت‌ها چیست؟

پیام من برای دولت ها اینست که بیشتر ازین مردم افغانستان را قربانی منافع کشوری خودشان نکنند، کاری که دراین سالها درافغانستان کردند انسانیت نبود.بیشترازین چیزی برای کشورهای دخیل در افغانستان گفته نمیتوانم چون میفهمم که دنیا بالای مردم افغانستان بی اعتبار شده است،هیچ تضمینی وجود ندارد که درآینده یک کشور از مردم افغانستان برعلیه کشوری استفاده نکند دراین خصوص من کاملا ناامیدم.

آرزو دارم بیش‌تر از این با سرنوشت افغان‌ها بازی نکنند.امروز مردم ما نان ندارند،سرپناه ندارند،آواره اند،مغزهای متفکر فرار کرده اند و یا دارند فرار می کنند پس افغانستان را کی بسازد. اگر دولتها مداخلات شان را تمام کنند بازهم امیدی کوچکی پدیدار خواهد شد.

خود تان درچه وضعیتی قرار دارید؟

از لحاظ روحی وضعیت خوبی ندارم. نگران آینده هستم که چه می‌شود.

آیا تا به حال مورد تهاجم قرار گرفتید؟

این وضعیت خودش تهاجم است، فکرنمی کنم تهاجم معنی دیگری داشته باشد،همه چیزی مان را از دست دادیم، دیگر اردو نداریم، پلیس نداریم،مکتبی نداریم. خلاصه هیچ چی نداریم.

آیا می توانید بیرون بروید؟

اگرمنظورتان از بیرون رفتن، بیرون رفتن ازخانه است که بله تا فعلا مشکلی احساس نمی کنم اما حتی درمورد آینده نزدیک خوشبین نیستم چون دولتها مردم افغانستان را فراموش کرده اند.

غلام‌محمد محمدی، پژوهشگر و نویسنده‌ی افغانستان درگذشت

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/04/22 - 12:34

در هفته مونتریال

غلام‌محمد محمدی، پژوهشگر و تاریخ‌نویس افغانستان در روز شنبه پنجم حمل در خانه‌اش در شهر کابل درگذشت. او هنگام مرگ ۶۹ سال سن داشت.

نزدیکان محمدی علت مرگ او را مرض سرطان گفتند. او که از ده سال به این طرف به بیماری سرطان مبتلا شده بود چندین بار برای درمان به هند رفت.

دوستان و نزدیکان و جامعه فرهنگی افغانستان مرگ غلام‌محمد محمدی را ضایعه بزرگ دانسته و ابراز تأسف کرده‌اند.

محمدی، سال‌ها به‌عنوان معلم تاریخ در مکاتب کشور تدریس کرد و در سال‌های اخیر با شماری از نشریه‌ها و روزنامه‌ها نیز همکاری قلمی داشت. محمدی در کنار تدریس، به پژوهش در عرصه‌ی تاریخ نیز پرداخت که چندین جلد کتاب از وی به چاپ رسیده و چند جلد کتاب چاپ‌نشده نیز از او به جا مانده است.

نظری پریانی، مدیرمسئول روزنامه ماندگار در یادداشتی مرگ او را ضایعه بزرگ دانسته و از کارکردهای خوب او در روزنامه ماندگار یاد آوری کرد.

به‌گفته‌ی مجیدی، یکی از خبرنگاران افغان غلام‌محمد محمدی از مکتب لیسه عالی غلام‌حیدرخان در ساحه‌ی خیرخانه شهر کابل بازنشسته شده بود.

زندگی نامه استاد محمدی

استاد محمدی در سال ۱۳۳۳ خورشیدی در روستای کنکوی آب دره‌ی شهر عنابه ولایت پنجشیر دیده به جهان گشود، تعلیمات ابتدایی و ثانوی را در زادگاه‌اش در سال ۱۳۵۲ تمام نمود و در آغاز تاسیس نخستین سال دانشکده‌های شبانه در دانشگاه کابل پس از سپری نمودن آزمون ورودی دانشگاه (آزمون کانکور) در سال ۱۳۵۹ خورشیدی شامل دانشگاه شده و درسال ۱۳۶۴ خورشیدی به درجه‌ی دوم لیسانس از رشته‌ی تاریخ دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه کابل سند فراغت بدست آورد. استاد محمدی پس از سپری نمودن آزمون دوره ماستری به گونه جبری به خدمت سربازی سوق داده شد و از ادامه تحصیل محروم گردید.

محترم محمدی متاسفانه در سال ۱۳۷۲ خورشیدی در اثر فیر راکت‌های دشمنان انسانیت بالای شهر کابل زخم برداشت و باوجود چندین عملیات جراحی در داخل و خارج از کشور؛ هندوستان و ایران با مشکلات فراوان صحی به زندگی ادامه داد. استاد محمدی که سال‌ها با بیماری دست و پنجه نرم کرد تا اینک در این ماه مبارک رمضان راهی جاودانگی گردید.

استاد محمدی برعلاوه مسلک مقدس آموزگاری در لیسه‌های امانی و غلام حیدرخان مدتی هم به حیث استاد دانشگاه وظیفه اجرا نمود و ایشان مشغولیت‌های فرهنگی و اجتماعی نیز داشتند که چکیده آن‌ها اینها اند:

• مدیر هفته‌نامه‌ی آرمان مردم
• سردبیر مجله‌ی شورای متحد ملی افغانستان
• معاون شورای متحد ملی افغانستان
• معاون شورای عالی همبستگی تاجیکان و پارسی زبانان افغانستان
• عضو گروه نویسندگان هفته‌نامه‌ی آگاه
• عضو گروه نویسندگان هفته‌نامه‌ی پارسی
• مسوول نهاد فرهنگستان پنجشیر
• همکاری قلمی با روزنامه‌ها و جراید آزاد

از استاد محمدی آثار زیادی چاپ شده که شامل اینها اند:

• سیاست روسیه‌ی تزاری در افغانستان
• بررسی تاریخی مرز دیورند
• دو سوی دیورند باتلاق تاریخ معاصر
• پشتونستان خواهی عامل تباهی افغانستان
• آیینه‌ی نوروز (نوروز چیست و چرا آن را جشن می‌گیرند)
• چرا پاکستان در امور داخلی افغانستان مداخله می‌کند؟
• افغانستان و طمع خام به بلوچستان
• تحفه‌ی به جعل‌کاران تاریخ و نقدی بر کتاب عبدالحمید مبارز
• شکوه و پهنه‌ی زبان پارسی
• قهرمانان واقعی جنگ استقلال و جعل‌کاران تاریخ معاصر کشور
• حکومت امیر حبیب الله خان کلکانی در برابر سه تجاوز و مداخله‌ی خارجی
• هفتاد سال رابطه‌ی ناپاک افغانستان و پاکستان
• مثلث شوم و عامل بحران در منطقه (افغانستان، پاکستان و هندوستان)
• خدمات و خطا کاری‌های شاه امان الله
• تاریخ و تمدن تاجیکان
• و ما همه افغان نیستیم

این آثار با ارزش او تا هنوز اقبال چاپ را نیافته‌اند:

• مهم‌ترین رویدادهای تاریخی افغانستان و جهان در دوازده جلد
• انتخابات ۲۹ اسد سال ۱۳۸۸ خورشیدی لکه‌ی ننگین بر جبین کرزی و شرکا
• دودمان بی‌بنیاد ابدالیان خراسان
• غداران تاریخ معاصر کشور
• کارنامه‌های امیر حبیب الله کلکانی، عیار خراسانی
• امضا پیمان امنیتی یا گروگان گیری مردم افغانستان
• پنجشیر و پدران من (تبارشناسی)
• رساله‌ی جنایات صهیونیزم و مبارزه مردم فلسطین
• گزیده‌ی مقالات نشر شده در جراید و روزنامه‌ها
• نقدی برکتاب (مجموع مقالات) «دیورند د واحد ملت بیلتون کرخه»
• مبارزان شمال
• جنایات امیر عبدالرحمن خان در شمال
• دین زردشت آیین یکتا پرستی بود
• پیشینه‌ی تاریخی زبان پارسی
• داوود خان بنیان‌گذار تراژیدی‌های سیاسی در افغانستان

قابل ذکر می‌دانم که کتاب این تاریخ نگار افغان به اسم «ما همه افغان نیستیم» از سوی وزارت اطلاعات فرهنگ و وزارت داخله حکومت اشرف غنی ممنوع الفروش بود و این کتاب را مردم به طور مخفی از بازار سیاه به دست می‌آوردند.

در اینجا به ابراز نظر دو فعال فرهنگی در باره استاد محمدی اشاره می‌کنیم که چنین نگاشته اند:

صهیب شریفی: «یکی از رسالت‌های اساسی یک پژوهشگر و تاریخ‌نویس این‌ست تا زیر تاثیر هیچ‌نوع فشار و تطمیع نرود و مبنای نوشتن او واقعیت باشد و راستی. بدون شک استاد محمدی چنین بود و پنج‌دهه عمر عزیز خودرا وقف تلاش، تحقیق و نوشتن کرد که این یکی از بزرگ‌ترین و نایاب‌ترین خدمت برای جامعه و مردم است. درگذشت استاد غلام محمد محمدی پژوهشگر و تاریخ‌نویس با رسالت و نترس کشور را به‌تمام مردم اهل فرهنگ و ادب تسلیت می‌گویم.»

عبدالوهاب عاصم:

«تاریخ‌نویس شهیر، پژوهشگر توانا و رسالت‌مند استاد غلام محمد محمدی که عمری در راستای تاریخ مردم‌اش قلم زد و تمام خطرات به جان پذیرفت ولی هرگز هویت خود را به باد معامله نگرفت و بارها با زبان رسا گفت و نوشت؛ ما افغان نیستیم.

کمتر کسی چون استاد در دفاع از ارزش‌های تاریخی‌اش ثابت قدم ماند و بارها از سوی کانون توطئه شورای امنیت وقت تهدید شد ولی او چون کوه استوار ماند و هرگز از موضع برحق دست نکشید و تابع زور و زر نشد.

درگذشت این مرد فرهیخته و گرامی مایه‌ی تاءثر و اندوه ماست، برای حضرت استاد جنت فردوس وبرای خانواده‌ی معززشان صبر جمیل از خداوند متمنی ام.»

روح این پیر خردمند، نویسنده‌ی بی‌مانند، تاریخ نگار پرتلاش، پژوهشگر خسته‌گی ناپذیر و مبارز نترس برای عدالت و برابری شاد و یادش برای همیشه گرامی باد!

منبع: صفحات اجتماعی و مراکز ادبی و فرهنگی افغانستان

جایزه‌ی معتبر اسپانیا برای تمنا زریاب پریانی دختری که بازداشت شده بود

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/04/22 - 09:06

در هفته مونتریال

تمنا زریاب پریانی، دختر معترضی که بازداشت و زندانی شده بود، جایزه‌ی معتبر «زرگری» را از شهر بیلبایوی اسپانیا دریافت کرد. او، این جایزه را به نیابت از جنبش‌های اعتراضی زنان در افغانستان دریافت کرده است.

زریاب، در برگه‌ی فیسبوکش، نوشته است: «من این جایزه‌ی معتبر زرگری را که از سوی شهر بیلبایوی کشور اسپانیا به خاطر جنبش اعتراضی زنان به من اهدا شده است، به زنانی که در داخل افغانستان خستگی‌ناپذیر برای عدالت و برابری مبارزه می‌کنند، تقدیم می‌کنم.»

او، هم‌چنان خطاب به معترضان زن، نوشته: «راه شما برای آزادی و برابری‌خواهی مستدام. شما پیروز خواهید شد با اتحاد و هم‌دیگرپذیری و کار خستگی‌ناپذیر.»

تمنا زریاب پریانی، ۲۵ سال عمر داشته و قهرمان ورزش بدن‌سازی و برنده‌ی دو مدال طلا نیز است.

خانم پریانی، معترضی است که سال گذشته، شب‌هنگام، زمانی که هم‌راه با خواهرانش در خانه‌اش در افغانستان بودند از سوی طالبان بازداشت و شکنجه شدند.

تمنا زریاب پریانی و چهار خواهرش پس از رهایی، در حالی که ممنوع‌الخروج شده بودند، در خزان سال گذشته -۱۴۰۱- پس از دو بار تلاش ناموفق برای خروج، به آلمان انتقال یافتند.

آریانا (افغانستان) گفت‌وگو

فخریه رضایی، جوان فعال مونتریالی در گفت‌وگو با هفته

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2021/12/15 - 12:00

اگرچه همه تصمیم‌های مهاجرتی و کمکی در دست دولت فدرال و ولایت کبک است، اما قدرت در دست ما و مردم است. ما تمام تلاش خود را می‌کنیم و امیدوارم در این زمینه موفق باشیم.

احساس وطن‌دوستی و محبت به هم نسل؛ در ریشه‌های هر افغان جا دارد. تحولات اخیر در افغانستان نه‌تنها مردم ما را بلکه هر افغان و نسل جوان را که با گذشته‌هایشان در ارتباط‌اند در هر گوشه‌وکنار دنیا متأثر ساخت. از این میان فخریه رضایی جوانی که برای غنامندی فرهنگش می‌کوشد و فعالیت‌های اجتماعی بی‌شمار دارد و در تلاش کمک به مردم افغانستان است را در این شماره هفته با خود داریم و در گفت‌وگو را با او می‌گشایم.

لطف کرده درباره خودتان بگویید که از چی زمانی به کانادا آمدید و چطور و چگونه کانادا (مونتریال) را برای زندگی انتخاب کردید؟

فخریه رضایی: ابتدا از شما تشکر می‌کنم که این فرصت را به من افتخار بخشید تا با مجله‌تان مصاحبه کنم.

اسم من فخریه و تخلص فامیلی ما رضایی است و ساکن شهر بروسارد استم. من در افغانستان به دنیا آمدم اما در هفت‌سالگی آنجا را ترک کردم. من در رشته منابع انسانی درس خوانده‌ام و حرفه‌ام مشاور منابع انسانی است و در حال حاضر برای مدرک کارشناسی در حال تحصیل در رشته مدیریت سازمانی نیز هستم.

۱۸ سال پیش از طریق پاکستان وارد مونتریال شدم و مونتریال را برای زندگی انتخاب کردم چون عمه و برادرانم همه در اینجا بودند و آن‌ها ما را اسپانسر کردند. خوشبختانه، من با تمام اعضای خانواده‌ام و همچنین بستگانم در اینجا زندگی می‌کنیم.

شما گفتید که در بخش منابع انسانی تحصیل کرده‌اید در این بخش چقدر تجربه کاری دارید و بیشتر کارتان چی است و در محل کارتان خود را چقدر مصون احساس می‌کنید یعنی از کارتان راضی استید و یا خیر؟

فخریه رضایی: من به‌صورت حرفه‌ای در زمینه خدمات مشتری، مدیریت و منابع انسانی تجربه دارم. من تخصص در منابع انسانی را انتخاب می‌کنم زیرا نقطه قوت من ارتباطات و روابط انسانی است و واقعاً دوست دارم با مردم در ارتباط باشم. بااین‌حال، من نیز کارآفرینی را دوست دارم و دوست دارم روزی کسب‌وکار خودم را داشته باشم. اگرچه داشتن یک فرد پرشور چالش‌های خود را دارد، اما در مجموع، به من انگیزه می‌دهد تا رؤیاهایم را دنبال کنم، حتی اگر گاهی اوقات این رؤیاها در تضاد با نحوه زندگی فرد جامعه باشد.

با جامعه افغان‌ها تا چه حد در تماس استید؟ و کرونا چقدر بالای روابطتان تأثیر گذاشته است؟

فخریه رضایی: من به‌صورت داوطلبانه در جامعه افغان‌های مونتریال مشارکت زیاد دارم و در اینجا جوامع خاصی از افغان وجود دارد و من سعی می‌کنم در اکثر آن‌ها شرکت کنم. من رویدادهای فرهنگی خاص را به‌صورت مستقل و یا مشترک در مناسبت‌هایی مانند نوروز، عید و روز استقلال کشور برنامه‌ریزی و برگزار می‌کنم. من همچنین نایب‌رئیس هیئت فرهنگی و هنری جامعه اسماعیلیان مونتریال بودم و در آنجا رویدادهای فرهنگی مردم خود را با شوروشعف فراوان برگزار می‌کردیم و با هیات رهبری و کارنامه‌های دیگر مانند نمونه کار بانوان، جوانان و ورزشکاران و غیره همکاری داشتیم. فعلاً سعی می‌کنیم تا بیشتر در این زمینه کار و فعالیت داشته باشیم و راه‌هایی را برای کمک به مردم ما که در افغانستان گیر کرده‌اند بیابیم.

«ما نباید ریشه‌های خود را فراموش کنیم، فرهنگ ما زیبا و سازنده است.»

اگرچه همه تصمیم‌های مهاجرتی و کمکی در دست دولت فدرال و ولایت کبک است، اما قدرت در دست ما و مردم است. ما تمام تلاش خود را می‌کنیم و امیدوارم در این زمینه موفق باشیم. علاوه بر این، من ترجیح می‌دهم تا در بیشتر از یک سازمان مشارکت کنم، زیرا کمک‌کردن به افراد مختلف خیلی زیباست و به انسان انرژی مثبت می‌دهد و این تجربه در شناخت عمیق افراد و ایجاد ارتباطات طولانی‌مدت مؤثر است. گاهی اوقات ممکن است به دلیل دیدگاه‌های مختلف مذهبی، سیاسی یا اجتماعی دشوار شود، اما بخش مهم این است که به یکدیگر احترام بگذاریم و از یکدیگر یاد بگیریم. اما این بیماری همه‌گیر کرونا جوامع افغان را تحت‌تأثیر قرار داد زیرا ملاقات حضوری برای کنفرانس‌ها چندان امکان‌پذیر نیست. علی‌رغم اینکه به‌صورت مجازی ادامه می‌دهیم اما همیشه متوجه می‌شوم که جلسات حضوری سازنده‌ترند.

شما که جوان پرتلاش استید و در کارهای اجتماعی بیشتر سهم می‌گیرید. به دیگر افغان‌ها و کسانی که با اجتماع و با مردم خود کمتر به تماس است چی گفتنی دارید؟

فخریه رضایی: چون در زندگی هرکس حق انتخاب دارد و خودش تصمیم می‌گیرد و آن عده از افغان‌هایی که کمتر درگیر اجتماعشان هستند ممکن است دلایل خاص خود را داشته باشند و باید به نحوه برخورد آن احترام گذاشت. نکته‌ای که می‌خواهم اضافه کنم این است که مخصوصاً جوانان ما نباید ریشه‌های خود را فراموش کنند زیرا ما فرهنگ زیبا و سازنده داریم و تمایز قائل هستیم اما برخی از افراط‌گرایی که به ما تحمیل شده شاید کلید اصلی آن باشد. اگر اکثریت جوانان ما ریشه‌های خود را فراموش کنند، در آن صورت بین آن‌ها و کسانی که هنوز در افغانستان هستند، دیدگاه‌های مغرضانه وجود خواهد داشت. من واقعاً مردم ما را تشویق می‌کنم که پیوندهای خود را از درون خانواده‌شان در مورد افغانستان تقویت کنند و سپس با دید باز به دنبال دانش در جوامع افغان باشند. اجازه ندهید دیدگاه‌های غیر متقابل کسی بر مشارکت شما تأثیر بگذارد. از دید من عمل همیشه اهمیت بیشتر دارد.

من همچنین نایب‌رئیس هیئت فرهنگی و هنری جامعه اسماعیلیان مونتریال بودم و در آنجا رویدادهای فرهنگی مردم خود را با شوروشعف فراوان برگزار می‌کردیم و با هیات رهبری و کارنامه‌های دیگر مانند نمونه کار بانوان، جوانان و ورزشکاران و غیره همکاری داشتیم.

شرایط ناگوار افغانستان چقدر اذیتتان می‌کند و بیشتر در افغانستان تشویش کی‌ها و چی را دارید؟ و اینکه از طریق رسانه‌ها می‌شنوید که زنان و دختران هم سن و سالتان حق تحصیل و کار را ندارند چی احساس می‌کنید؟

فخریه رضایی: راستش را بخواهید، وضعیت افغانستان به یک شکل نه یک شکل بر همه ما تأثیر می‌گذارد. وقتی همه چیزی افغانستان به یکبارگی و به‌سرعت از بین رفت شخصاً خودم ویران شدم. من هنوز نگران هستم و حتی در یک مقطع زمانی مجبور شدم تا چند روزی از شبکه‌های اجتماعی دور باشم تا دوباره قدرتم را به دست بیاورم. می‌دانم که گریه کردن فایده‌ای ندارد، اما بارها گریه کردم، زیرا با وجود انجام کاری در اینجا، احساس کمتری داشتم. من برای همه به‌خصوص برای زنان، اقلیت‌های قومی و مذهبی ناراحتم. آن‌ها در حال حاضر بیشتر در معرض خطر هستند. به‌عنوان یک زن، من معتقدم که زنان افغان یکی از شجاع‌ترین زنان جهان‌اند. دیدن تظاهرات آن‌ها در خیابان‌ها با وجود خطرهای که زندگی‌شان را تهدید می‌کند برایم دلگرم‌کننده است. اگر حقوق آن‌ها سلب شود، فکر نمی‌کنم افغانستان دوباره آباد شود. سهم زنان افغان در جامعه نباید نادیده گرفته شود. علاوه بر این، بزرگ‌ترین نگرانی برای همه ما آینده افغانستان است و ما در لبه یک صخره ایستاده‌ایم و نمی‌دانیم که اوضاع در چند سال آینده چگونه خواهد شد.

اگر در اخیر کدام گفتنی خاص به مردم افغانستان و یا جوانان افغانستان دارید هفته در اختیار شماست.

فخریه رضایی: در پایان این مصاحبه، به‌سادگی اضافه می‌کنم که افغان‌ها باید اختلافات قومی و مذهبی خود را کنار بگذارند و دست‌به‌دست هم بدهند. اگرچه در این چند سال اخیر شاهد پیشرفت‌های زیادی از جوانان و مردم افغانستان در مونتریال بودیم اما به آن نباید اکتفا کرد. باید بیشتر و بیشتر فعالیت داشته باشیم. می‌خواهم از همین طریق از خانواده، دوستان و آشنایانم که همیشه مرا در پروژه‌های داوطلبانه تشویق می‌کنند تشکری کنم زیرا حمایت آن‌ها برایم بسیار ارزشمند است و همچنان یکبار دیگر از شما سپاسگزارم که با هفته مرا معرفی کردید.

مشاعره کانون ادبی موج در وصف مادر

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/05/12 - 09:51

در هفته مونتریال

در این مشاعره یک روزه که بیشتر از صد شاعر معاصر افغانستان از سراسر جهان اشتراک کرده بودند؛ ۳۳ پارچه شعر برتر از شاعران با احساس افغانستان انتخاب گردید و به شعرای آن لوح تقدیر اهدا شد.

کانون ادبی موج به مناسبت روز مادر در ۲۳ مین برنامه مشاعره این کانون؛ مشاعره تصویری را در قالب دوبیتی و رباعی در میان شعرای معاصر افغانستان به راه انداخت. در این مشاعره یک روزه که بیشتر از صد شاعر معاصر افغانستان از سراسر جهان اشتراک کرده بودند؛ ۳۳ پارچه شعر برتر از شاعران با احساس افغانستان انتخاب گردید و به شعرای آن لوح تقدیر اهدا شد.

اسوه سهاک، به نمایندگی از دست‌اندرکاران این کانون ادبی خطاب به اشتراک‌کنندگان نوشت:

«درود بر همه شاعران، سخن‌آفرینان و فرهنگ‌پرورانِ محترم صفحه‌ی نشراتی کانون ادبی موج!

سپاس‌گزارم از تمامی شاعرانی که در (۲۳) دور مشاعره‌ها در قالب دوبیتی و رباعی درین صفحه با ما بودند و همراهیِ زیبای داشتند و اینک عزیزانی که از جمله برترین‌های این دور مشاعره هستند را خدمت شما خوبان معرفی نموده و اشعارشان را خدمت‌تان پیشکش می‌نماییم.

این موفقیت را برای همه‌ی منتخبین گرامی مبارک باد عرض می‌داریم و درخشش‌شان را روزافزون می‌خواهیم.

قابل ذکر است که اشعار شعرا در برنامه مشاعره این کانون؛ توسط احمدشاه فایض وحفیظ‌الله امین‌پور به بررسی گرفته می‌شوند.

اینک به‌مناسبت روز مادر شعرهای را که در وصف مادر سروده شده است به دست نشر می‌سپاریم:

اگر تصویر مادر می‌کشیدم

به دستانش دو تا پر می‌کشیدم

ز دست ظلم و استبداد هستی

دو تا چشم ستمگر می‌کشیدم

مریم همایون کابلی

بنازم قامت رعنای مادر

بهشت جاودان شد جای مادر

ببوسم دست و پایش را همیشه

کنم سجده به خاک پای مادر

سید محمد «هاشمی»

بیا مادر مسافر گشته این دل

تمام کار من گردیده مشکل

دعایم کن دعایم کن که مادر

دوباره بازآیم سوی منزل

زین‌الدین «محمدی»

نشسته مادرم در انتظارم

مسافر گشته‌ام دور از دیارم

هوای دیدنت مادر! به سر زد

دگر طاقت فراقت را ندارم

آرش «سعیدی»

نظرانداز بر سیمای مادر

ببین در قامت رعنای مادر

سراپا عشق است و مهربانی

شوم قربان خاک پای مادر

پرویز هاشمی

کجا رفتی بگو فرزند مادر

شیرین و نازنین دلبند مادر

نشستم روی کلکین تا بیایی

ببینم تا ترا ‌ای قند مادر

عمرزی

در این غربت سرا چشمم به در ماند

غم دنیا مرا خونین جگر ماند

خوشی‌هایم شده از بام تا شام

که مادر در برم، مسعود، سرماند

مسعود افشار

ببین حالم سراپا دود گشتم

به مثل چوب‌های عود گشتم

بیا برگرد ‌ای مادر که هر شب

شریکِ آنچه غصه بود گشتم

محمدعلی رحیمی

سر از کلکین ببین مادر کشیده

سرودم من برایش این قصیده

دل پُر مهر او را شاد سازم

نبینم اشک از چشمش چکیده

ضیأ نصرت

خدایا همدم و غمخوارَمن کیست؟

طبیبِ این دلِ بیمارَ من کیست

مَنِ دل خسته که مادر ندارم

دلیلِ ماندن بسیار من کیست؟

ولی‌الله آرا

نشسته زار و نالان گریه می‌کرد

و از غم‌ها گریزان گریه می‌کرد

به پشتِ پنجره تنها و پر درد

زنی دیدم هراسان گریه می‌کرد

سحر احمدی

برایم انتظار استی تو مادر

همیشه بی‌قرار استی تو مادر

نداری لحظه‌ای صبر و قراری

چه شب‌ها زنده دار استی تو مادر

آریس محمدی

به پشت در نظر داری تو مادر

ز احوالم خبر داری تو مادر

نشستم من به فرمانت شب و روز

به مثل من پسر داری تو مادر

حکمت‌الله حاجی زاده

نشستم تا بیایی جان مادر

تویی در زندگی ارمان مادر

از آن روزی که رفتی درد دارم

وجودت می‌شود درمان مادر

خواجه اسرارالله صدیقی

به شب‌ها تا سحر تنها نشسته

به رویِ موجه‌ای غم‌ها نشسته

دوتا چشمش به در ماندست تا صبح

که فرزندم چرا تنها نشسته

یونس

به پای یاد فرزند شهیدم

بسوی آسمان‌ها پرکشیدم

ترا من دیده بر درجان مادر

بیا که غیر تو کس را ندیدم

نرگس هاشمی

ببین حال مرا مثل همیشه

به جانم دردِ هجران کرده ریشه

ندارم طاقت دوریِ مادر

شکستم از غمت مادر چو شیشه

صدیقه یوسفزی

همیشه مادرم بی‌خواب دیدم

و لطفش را به خود نایاب دیدم

به وقت دوری‌اش از نزد فرزند

دلش را خسته و بیتاب دیدم

شاعر دلداده

همه عالم فدای تار مویت

گذشتی بهر ما از آرزویت

تو مادر؛ گنج از لطف و صفایی

دهم جان را به این خلق نکویت

لطیف نظری

تویی عشق و تو ایمانم تو مادر

تویی مهر و تو جانانم تو مادر

دو دستانت ببوسم من همیشه

تویی سروِ خرامانم تو مادر

عتیق‌الله فیضی

چو مادر نیست این دنیا خراب است

دلم بی‌تاب و دیده پر ز آب است

الهی مادر مردم نمیرد

همیشه قلب بی‌مادر کباب است

تانیه صالح

چو فرزندم زپیشم دور گشته

غم دوری او ناسور گشته

دو چشمم بررهش در انتظار است

زهجرانش دو چشمم کور گشته

شمیلا حبیب‌زی سرشک

اگر خوابت کمی افزون ببینم

و یا روی خوشت محزون ببینم

سیه گردد سرم این روز روشن

که قلب مادرم پرخون ببینم

عبدالمنان حریر

الا مادر تو هستی دلبر من

از آن روزی که رفتی از برمن

دعای من همین بوده همیشه

بیایی تو بخوابم گوهر من

فریبا نادری

ترا مادر پریشان، خسته دیدم

دو چشمانت به راهی، بسته دیدم

نیامد آن پسر گم‌گشته‌ای تو

دلت را از همه، بشکسته دیدم

قربان محمد قربان

تو هستی افتخارم مام دلسوز

وجود تو چراغ عالم افروز

هزاران افتخار و نیکنامی

شب تارم بدیدارت بود روز

ملالی مهربان

به تنهایی دلم صد بار شد پیر

جوانی رفت و هم بی‌یار شد پیر

به غربت زندگی سر شد تمامش

که با من قسمتم بیمار شد پیر

محمد تقی حلیمی

به پیری از جوانی یادم آمد

شکست زندگانی یادم آمد

به کوتاهی عمرم گریه کردم

چو مرگ جاودانی یادم آمد

حبیب اکبری

همراز غم و عشق و قرارت مادر

دلجو و رفیق و غمگسارت مادر

تا می‌روی از خانه و بر می‌گردی

بی‌صبر تو و در انتظارت مادر

احمد شاه رفیقی

از رفتن مادرم که تنها شده‌ام

بیگانه از این مردم دنیا شده‌ام

هردم که بیادش دل من می‌گیرید

محتاج به تسکین و تسلا شده‌ام

شفیق رفیقی

در حسرت و انتظار تو پیر شدم

تسلیم به قسمت و به تقدیر شدم

از اینکه امیدِ دیدنت کم نشود

مصروف دعا و ذکر و تدبیر شدم

عبدالشفیق صدیقی

آیینه‌ی پاکی و صفایی مادر

در مهر و وفا تو چون خدایی مادر

ای گوهر نایاب، امید مطلق

گنجینه‌ی اسرار و بقایی مادر

دکتر اشرف حیدری

ای از دل تو سوز و شرر می‌بارد

اشک تو از آن دیده‌ی‌تر می‌بار

مادر که به آسمان تو ابر غم است

از هجر پسر شام و سحر می‌بارد

رحیم شاه رحیمی

https://hafteh.ca/tag/

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/06/02 - 14:32

منیژه فاضلی زن فعال و مهربانی است که با وجود مسوولیت‌های عدیده‌ای خانوادگی در تلاش کمک و بازاریابی به زنان افغانستان است و از مونتریال احساسش را با زنان افغانستان شریک می‌سازد.

منیژه فاضلی زن فعال و مهربانی است که با وجود مسوولیت‌های عدیده‌ای خانوادگی در تلاش کمک و بازاریابی به زنان افغانستان است و از مونتریال احساسش را با زنان افغانستان شریک می‌سازد و وجدان هر انسانی را بیدار می‌کند و دل او هر دلی را به نوازش می‌گیرد و با لحظه‌های زنان افغانستان زندگی می‌کند. بیشتر از خودش بخوانید

منیژه فاضلی کیست؟

منیژه فاضلی خانمی است که در شهر کابل تولد شده و دوره ابتدایی را در افغانستان به اتمام رسانده و نابسامانی‌های افغانستان او را واداشته تا کشورش را ترک کند و راه مهاجرت را انتخاب نماید.

از چی زمانی مجبور به ترک افغانستان شدید و به مونتریال آمدید؟ زندگی در مونتریال را چگونه یافته اید؟

منیژه فاضلی: اگر بگویم؛ بیشترین عمرم را دور از افغانستان سپری کرده‌ام، حتمی باورتان می‌آید و به اینگونه درد دوری از وطن را خوب‌تر بیان می‌توانم. فقط دوره ابتداییه مکتب را تمام کرده بودم که افغانستان را ترک کردیم و با فامیل به هندوستان رفتیم. چهار یا پنج سال را در هندوستان سپری کردیم و بالاخره در سال دوهزار میلادی از هندوستان به کانادا آمدیم.

در اوایل زندگی در مونتریال؛ مشکلات زیاد داشتیم و زبان انگلیسی و فرانسوی را درست بلد نبودیم. اما با فراگیری زبان؛ کانادا برای ما خوشایند شد و احساس آرامش کردیم. حالا با گذشت ۲۳ سال زندگی در کانادا؛ اکنون اینجا دیگر وطن ما شده و با شرایط گرم و سرد مونتریال عادت کرده‌ایم و اینجا خانه عشق و محبت ما است و سرپناه زندگی ما. از زندگی کردن در مونتریال کاملآ راضی استم و مونتریال را دوست دارم.

از مصروفیت های‌تان بگویید!

منیژه فاضلی: مصروفیت‌هایم زیاد است؛ مادر سه فرزند استم، ریستورانت خانگی دارم، درس می‌خوانم و همچنان لباس‌های افغانی را به فروش می‌رسانم. زمانی که مونتریال آمدم موقع پیدا نکردم تا درس بخوانم و فعلآ مکتب می‌خوانم و درحال تمام کردن (سکاندری پنج) استم و صنف‌های انگلیسی، فرانسوی و ریاضی را تعقیب می‌کنم و در پهلوی آن فرمایش پختن غذا را نیز می‌گیرم. در این اواخر به فروش لباس و زیورات افغانی و هندی می‌پردازم و اجناس را از افغانستان و هندوستان وارد می‌نمایم و تصمیم دارم تا لباس‌های عربی و زیور آلات عربی را نیز به فروش برسانم و همچنان در مرکز زنان (بون‌ای ولا) کار می‌کنم و همچنان عضو مرکز زنان مونتریال استم و ماهانه و در جلسات و برنامه‌های‌شان اشتراک می‌کنم.

در پروفایل‌تان غذاهای هندی و افغانی می‌گذارید. لطفآ معلومات بدهید که از چی زمانی شروع کرده‌اید و تا چه اندازه کارتان رونق یافته است؟

منیژه فاضلی: بلی از سال ۲۰۱۹ تا کنون در پروفایل و صفحات مجازی؛ یعنی از طریق تویتر، فیسبوک و انستاگرام به مارکیتنگ مینوهای غذایی می‌پردازم و فرمایش به دست می‌آورم.

ریستورانت خانگی دارم و مصروف تهیه فرمایش‌های غذایی استم. از زمان آغاز کووید ۱۹ به این کار پرداختم و تاکنون ادامه می‌دهم. البته زمانی که کووید آغاز شد و مصروفیت دیگری نبود و از اینکه عادت مهمانداری داشتیم؛ به خانه دوستان غذاهای هندی و چینایی می‌فرستادم.

داشتن عادت مهمانداری که خوش داشتم مهمانانم را با بهترین مینوی غذایی بدرقه کنم. باعث ایجاد ریستورانت خانگی شد و از سوی دیگر به تشویق و ترغیب دوستان مواجه شدم و علاقه‌مند پذیرش فرمایش غذا به هندی‌ها، چینایی‌ها و همچنان افغان‌ها گردیدم.

در ابتدا؛ غذا‌های هندی، چینایی و افغانی را به خانواده تهیه می‌کردم و بعد‌ها به دوستان نیز فرستادم که یکی از دوستانم ملیحه تیموری بیشتر فرمایش می‌دهد. حال آدرس آشپزخانه‌ام را در گوگل نشر کردم و از این طریق فرمایش بیشتر بدست می‌آورم و روزانه یکی دو فرمایش می‌گیرم. برعلاوه درس می‌خوانم.

گاه اوقات لباس‌های افغانی و صنایع دستی زنان افغانستان را به نشر می‌کنید، آیا این اجناس را بفروش می‌رسانید و یا به دیگران بازاریابی می‌کنید؟

منیژه فاضلی: از اینکه دور از وطن استم و خدمت دیگری نمی‌توانم جز اینکه فرهنگ و لباس مردمم را به جهانیان نشان بدهم، بنا تصمیم به فروش لباس‌های افغانی کردم تا به زنانی که این لباس‌ها را تهیه می‌کنند و با دستان توانای‌شان به خامک‌دوزی و چرمه‌دوزی می‌پردازند خریدار خوب پیدا کنم. من به خیاط‌های که در افغانستان کار درست ندارند؛ فرمایش می‌فرستم تا خودکفا شوند و به اینگونه بتوانم به آن‌ها خدمت کنم و همچنان به افغان‌های خود ما که شرایط تهیه لباس‌های افغانی را در کانادا ندارند نیز کمک کرده باشم تا از زیبایی فرهنگ خود ما استفاده کنند و احساس دوری از وطن را نداشته باشند و همچنان به دوستانی که در قسمت ارسال این اجناس از افغانستان کمک می‌کنند نیز کمک مالی شود و به خودم نیز مصروفیت سالم ایجاد کنم تصمیم به فروش و بازاریابی لباس و زیورات را گرفتم.

یگانه هدفم معرفی افغانستان با همه زیبایی‌هایش است که حتی در این اواخر عرب‌ها نیز به خرید لباس‌های افغانی تشویق شده‌اند.

از زندگی شخصی‌تان بگویید. چند فرزند دارید و شوهرتان آیا با شما همکاری می‌کند؟

منیژه فاضلی: من در زندگی شخصی صاحب دو دختر شانزده و سیزده ‌ساله و یک پسر شش‌ساله استم. شوهرم از هندوستان است و مصروفیت کار و فعالیت‌های خودش است اما به کار و فعالیت‌های من ارج می‌دهد و مرا تشویق می‌کند تا فعال باشم. اما در قسمت تهیه غذا‌ها و فعالیت‌هایم کمک نمی‌کند؛ چون خودش در بخش سکیورتی مصروف است. ما هر دو دست به دست می‌دهیم تا زندگی سالم داشته باشیم.

با وجودی که مادر سه فرزند استید چگونه توانستید خود را با کار‌های خانه و مسوولیت بزرگ مادر بودن و همچنان پیش بردن ریستورانت خانگی عیار بسازید؟ چقدر خود را موفق می‌دانید؟

منیژه فاضلی: شما خود می‌دانید که در اینجا بدون کار زندگی بخوبی پیش نمی‌رود. برای اینکه در پهلوی مسوولیت بزرگ مادری توانسته باشم کار خوب داشته باشم و خودم به اصطلاح رییس خود باشم؛ مطابق تقسیم اوقات منظم و پشتکار و حوصله‌مندی و به فضل خداوند مهربان توانستم در عین زمان چند مصروفیت سالم داشته باشم و به خود و مردم و اجتماع‌ام مصدرخدمت شوم.

من بیشتر کارهایم را صبح وقت انجام می‌دهم و بیشتر غذا‌های ریستورانت را هنگام صبح تهیه می‌کنم و درضمن به اولادهایم نیز غذا تهیه می‌کنم و بعد به مکتب می‌روم و تا چهار بعد ازظهر در مکتب می‌باشم و با آمدن دوباره به خانه به گرفتن فرمایش می‌پردازم. فقط در روزهای آخر هفته وقت دارم که به خرید اجناس بروم و با اولادهایم تفریح کنم.

به نظر من برای رسیدن به درهای موفقیت باید خود را آماده ساخت و مطابق پلان منظم سعی و تلاش نمود. می‌دانم که زنان افغان و دیگر خواهرانم قهرمان‌تر از من استند و از کم‌ترین فرصت‌ها استفاده کرده‌اند و با کم‌ترین شرایط ساخته‌اند. کوششم اینست تا اندازه‌ای توانسته باشم خود را به این زنان قهرمان رسانده باشم. اما تجربه زندگی برایم نشان داد که مانند زنان افغان کم‌تر زنان دیگر به مسوولیت‌های مالی و خانوادگی می‌پردازند.

در آینده چی پلان دارید؟ برعلاوه فعالیت‌های فعلی‌تان علاقه‌مند چی استید که انجام بدهید؟

منیژه فاضلی: برعلاوه پیش بردن مصروفیت‌های فعلی و دوام دادن آن‌ها در آینده پلان دارم تا به افراد مسن و سالمند که اولادهای‌شان مسوولیت نگهداری آن‌ها را نمی‌پذیرد می‌خواهم آسایش خانه تیار کنم و همه خوبی‌ها و معیشت‌های زندگی را در آخر زندگی برای‌شان مهیا سازم و در ضمن می‌خواهم یک سالون محفلی به افغان‌های ما تهیه کنم و فضای آن را مانند فضای افغانستان بسازم و درضمن علاقه‌مند سفر به دور دنیا استم.

درضمن امیدوارم فروش لباس‌های افغانی را رونق بیشتر بدهم تا به افغان‌های ما در داخل افغانستان شرایط خوب کاری مهیا شود.

از نظر شما راز موفقیت یک زن درچه نهفته است؟

منیژه فاضلی: به نظر من؛ همه زن‌ها فعال استند و وقت گرانبهای‌شان را به هدر نمی‌دهند. همین که یک زن خواهر است، مادر است، همسر است و دختر است خود گواه آن است که به همه می‌رسد و در عین زمان دل‌های همه را به دست می‌آورد و با یک دست جهان و با دست دیگر گهواره را می‌جنباند.

اما راز موفقیت یک زن را در سعی و تلاش و کوشش می‌دانم. من همه خانم‌ها را موفق می‌بینم اما صبر و حوصله‌ای خانم‌های افغان را می‌ستایم که هم مسوولیت خانه و اولادهای‌شان را می‌گیرند و هم به خسران و فامیل‌های‌شان می‌رسند و هم به اجتماع‌شان. به نا داری و غنامندی می‌سازند.

یعنی صبر و حوصله و برده‌باری راز موفقیت است. و همچنان مثبت‌گرای است که انسان را به اوج موفقیت می‌رساند.

به زنان افغانستان چی آرزو و گفتنی دارید؟

منیژه فاضلی: من به زنان افغانستان آفرین می‌دهم که در هر شرایط خود آماده نموده و شجاعت به خرج داده‌اند و در هر شرایط به مبارزه پرداخته‌اند. برای‌شان موفقیت و حوصله‌مندی بیشتر می‌خواهم.

گفتنی من برای‌شان اینست که اگر امروز در خانه اسیر شده‌اند بیشتر از فضای مجازی و با استفاده از انترنت خود را برسانند و خاموش نباشند.

زنان افغانستان! چون توانا استید و قدرت بی‌بدیل دارید؛ صبر و حوصله‌تان نتیجه می‌دهد. این روزها که در عقب پنجره است رفتنی‌ست و این را بدانند که همه خواهران‌تان در بیرون از افغانستان همیشه با شماست.

با ابراز امتنان از خانم منیژه فاضلی

روند بازنگری نصاب تعلیمی شاگردان؛ درافغانستان که در قوس ۱۳۹۹ توسط هیأت کمیته ارزیابی گروه طالبان برای نصاب تعلیمی، نهایی شد. طبق گزارشها و تصاویری که از کتب درسی دانش آموزان توسط والدین شاگردان به صفحات مجازی نشرشده نشان دهنده ترویج افراطیت در نصاب تعلیمی طالبان است.

کمیته ای که از سوی کمیسیون تعلیم و تربیه و تحصیلات عالی طالبان موظف شده بود. هیأت تعیین‌شده سرانجام ملاحظات عمومی‌اش را در ۲۶ بند با سران این گروه درمیان گذاشت. در آن گزارش، علاوه برحذف تعدادی ازمضامین نصاب آموزشی، ملاحظات و پیشنهادات زیادی مطرح شده است که محتوای کتاب‌ها را مانند حاکمیت قبلی طالبان، متناسب به ایدیولوژی این گروه دگرگون کرده است. حذف تصاویر ذی‌روح، تشویق به جهاد، توجیه خون‌ریزی و تخریب، منع صحبت ازمردم‌ سالاری و حقوق بشر، مخالفت با تعلیم و آزادی‌های زنان، روایت طالبانی ازتاریخ، محدود کردن محتوا به دنیای اسلام و ستیز با جهان غیراسلامی به‌خصوص غرب از پیشنهادهای اصلی آن کمیته در نصاب تعلیمی است. بیگانه ‌پنداری اهل تشیع، شیطانی خواندن سازمان ملل متحد، منع تجلیل نوروز، وضع محدودیت برمیله‌ها و جشن‌ها و نکوهش برخی از شخصیت‌ها از جمله امان‌الله خان، فیض‌محمد کاتب و عبدالغنی خان شاعر پشتو از دیگر نکاتی است که طالبان در این بازنگری به آن اشاره کرده‌اند. این سند در حالی همه‌گانی می‌شود که طالبان بارها از ساختن نصاب اسلامی خبر داده و آن را نیاز نهادهای آموزشی در افغانستان خوانده‌اند.

اکنون سند رسمی طالبان نشان می‌دهد که هیأت موظف پس از بازنگری کتاب‌ها مبتنی بر نگرش این گروه که قرائت خاص‌ از دین دارد، خواستار اعمال تغییرات زیادی در محتوای نصاب آموزشی شده است. به نظر طالبان، این تغییر در نصاب، ایدیولوژی طالبان را در میان نسل آینده تقویت می‌کند. آنان در ارزیابی‌شان بارها بر چگونه‌گی محتوای نصاب و میزان موثریت آن بر اذهان عامه، به‌ویژه نسل آینده، اشاره کرده‌اند. به عقیده طالبان، حفظ نصاب قبلی «ادامه تهاجم فرهنگی غرب است» که منافع این گروه را به خطر می‌اندازد. به همین دلیل، تغییرات پیشنهادی طالبان بسیار گسترده است. این پیشنهادها درقالب نصاب موجود مطرح شده است تا همچون رهنمودی در یک دوره انتقالی و تا زمان تدوین نصاب دلخواه طالبان، از سوی معلمان هنگام تدریس رعایت شود. تدریس بعضی مضامین منع شده، درمضامینی که حفظ گردیده عناوین و موضوعات معینی حذف شده و به معلمان دستور داده شده است تا هنگام تدریس ارزش‌ها و مفاهیم غیرطالبانی مندرج کتاب‌ها را تقبیح کنند و به تبلیغ مطالب دلخواه طالبان بپردازند.

طالبان در ادامه بازنگری نصاب آموزشی بر حذف کامل تصاویر ذی‌روح و مجسمه‌‌ها تأکید کرده‌اند. هیأت این گروه گفته که در همه کتاب‌های نصاب درسی از تصاویر انسان‌ها استفاده شده است. به باور طالبان، در چگونه‌گی این تصاویر «فسادهای زیاد نهفته است» و نظام پیشین از این تصاویر برای «انحراف ذهنیت دانش‌آموزان» استفاده می‌کرد. در کنار تصاویر ذی‌روح، ارزیابی طالبان موارد مختلف را در بر می‌گیرد، از جمله تصاویر در یونیفورم مکاتب که به باور این گروه، «غربی، غیرشرعی و غیرافغانی» است. اعضای این هیأت باور دارند که حتا تصاویر لباس رسمی (دریشی) و لباس قاضیان نیز جواز ندارد و دانش‌آموزان را به فرهنگ بیرونی ترغیب می‌کند. همچنان تصاویر دختران جوان، به باور طالبان، «عمل غیراسلامی و غیرافغانی برای تشویق به بی‌حجابی» است.

همچنان تصاویر وسایل موسیقی در کتاب‌ها، تلاش برای تشویق دانش‌آموزان به طرب خوانده شده که به باور طالبان، غیرشرعی و مردود است. آنان تصاویر افراد در حال اتن را نیز تشویق دانش‌آموزان به «عمل غیرشرعی و غیرانسانی» دانسته‌اند. به عقیده اعضای هیأت طالبان، تصاویر افراد با ریش‌ تراشیده و سر برهنه، غربی، غیرشرعی و تلاش برای تشویق دانش‌آموزان به محرمات یا دست‌کم خو گرفتن به آن است. در مورد دیگر گفته شده است که تصاویر با ظاهر شرعی (ریش و لنگی) چنان ترسیم شده است که فقر، ناداری، نشئه یا حالت غیرمناسب را نشان دهد. اعضای هیأت طالبان در همه این موارد، دستور به حذف یا دست‌کم پوشانیدن تصاویر داده‌اند.

یکی از مسایل در نصاب آموزشی که طالبان به‌گونه جدی خواستار تغییر آن شده‌اند‌، تعریف صلح و جنگ است. آنان از تشویق دانش‌آموزان به صلح در نصاب درسی رضایت ندارند و معتقدند که در کتاب‌های آموزشی صلح با تعبیر غرب آورده شده و به جهاد، نام جنگ داده شده است. اعضای هیأت طالبان تصریح می‌کنند که معلم باید از صلح زیر نظر حاکمیت نظام‌های دینی به دانش‌آموزان یادآوری کند. همچنان به باور آنان، در کتاب‌های کنونی با جهاد خوانده شدن جنگ‌های داخلی، تلاش شده که این پدیده بدنام و روند «جهاد واقعی» مسبب ویرانی‌های کشور دانسته شود. طالبان از جنگ خودشان علیه امریکا و همچنان جنگ‌های سابق علیه انگلیس و اتحاد شوروی به‌عنوان جهاد واقعی یاد می‌کنند.

یکی از ملاحظات تندروانه در ارزیابی‌ طالبان، موضوع آبده‌های تاریخی، ازجمله بودای بامیان و معرفی شخصیت‌های اسطوره‌ای است. در ارزیابی نصاب از زردشت، رستم، سکندر، کوشانیان و دیگران به‌عنوان بت‌پرستان و آتش‌پرستان تذکر رفته است. این گروه معتقد است که چنین افرادی نباید نیک‌نام معرفی شوند و معلم عقیده این افراد را به دانش‎‌آموزان شرح دهد. همچنان در ارزیابی معلومات در مورد آبده‌های تاریخی بامیان، گفته شده که درج چنین موضوعاتی در نصاب درسی تلاش برای ترویج «بوداییت» (بودیسم) است.

اعضای هیأت طالبان درادامه بارها به تخریب بودای بامیان افتخارکرده و گفته‌اند که چنین ارزش‌هایی باید از ذهن دانش‌آموزان محو شود. برای این گروه، بودای بامیان تاریخ نه، بلکه «شرم و عار» است و معلم باید قباحت آن را در درس‌ها بیان کند. از این موضوعات در ارزیابی کتاب‎های دوره ابتداییه نیز یاد شده است. طالبان به تکرار گفته‌اند که چنین ارزش‌هایی نباید در ذهن دانش‌آموزان جای گیرد؛ درعوض معلم باید به زیان‌های بت‌پرستی بپردازد. آنان محلات تاریخی بودا در بامیان را «ارزش بودایی» خوانده‌اند که به گفته‌ آن‌ها، ربطی به مسلمانان ندارد. طالبان در مورد موضوعات مربوط به درخواست حفاظت از بودای بامیان، گفته‌اند که معلم باید در مورد بدی‌های بت‌ها و ویران کردن آن با استناد بر بت‌شکنی حضرت ابراهیم و حضرت محمد، معلومات بدهد.

قابل یادآوری است که اداره بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) نیز در گزارش ماه فبروری سال قبل میلادی از تصمیم طالبان برای تغییر نصاب آموزشی مکاتب خبر داده بود. سیگار در گزارشش از حذف برخی کتاب‌ها و درج موضوعات عقیدتی یاد کرده بود‌. وزارت امور خارجه امریکا در پاسخ به این ادعای سیگار گفته بود که هیچ سندی برای اثبات تغییر نصاب از سوی طالبان وجود ندارد.

در این زمینه نظریات مردم را در باره نصاب تعلیمی طالبان جمع آوری کرده ایم:

سپوژمی هاشمی معلم صنوف ابتداییه در افغانستان و فعلا مهاجر در کشور ترکیه می گوید:

"بعد از دیدن تصاویر کتب درسی شاگردان خیلی ها از آینده افغانستان مایوس شدم.آنها در کتب درسی به یک طفل شش هفت ساله استفاده از تفنگ را فخر دانسته و در افکار کوچک و کنجکاوانه آنان افراطیت را جاسازی می کنند. به حالی وطن خود باید نشست و گریست."

سید ربیع رسا فعال مدنی به این عقیده است:"از این جاهلان بجز این هیچ نوع توقعی نباید داشت.اصلا ما به خیر خود نمی دانستیم و همیشه از بستن مکاتب دختران داد و فریاد می کردیم. با دیدن کتابهای درسی مکاتب من شخصآ دوست ندارم در این زمان جاهلیت مکاتب باز شود. چون آنها بجز ترویج افراطیت که توسط بادارهای پاکستانی شان امر می شوند دیگر هیچ سودی به نسل آینده ی افغانستان نخواهند داشت."

خانم سادات معلم و اکنون مهاجر در شهر مونتریال کانادا به این نظر است:

"طالبان بی فرهنگ؛ نه مفهوم واقعی مکتب را می دانند و نه هم معنای با ارزش کتاب را. متاسفانه نصاب آنها رنگ ‌و بوی خشم ‌و غضب را می دهد مانند اعمال خود شان. با چاپ این نوع کتابها آنها تا ابد دز ذهن اولاد وطن فرهنگ خشونت و جنگ را حک کرده وادامه دهنده راه خشونت های جدی تر بوده وعقده ای عمل می کنند. با تاسف همین که نامی از تعلیم می برید،بستن دروازه های مکاتب به ذهن آدم تداعی شده و زهرخشم در وجود شان نشر می گردد وعقده تولید می نماید،چه رسد به اینکه صحفات کتاب را ورق زده و تدریس نمود.آنها باز هم در با چاپ این کتب بی احترامی شان را نسبت به زنان برملا ساخته و حتی یکبار هم نام از هیچ زنی نبرده اند."

منیژه فاطمی:" نه به چنین ذهنیت و نصاب تعصب گرایانه، نباید تسلیم جهل شد."

فاطمه جلال،شاعر و معلم سابقه دار که اکنون دور از میهن به سرمی برد؛می گوید:" چیزی که عیان است چی حاجت به بیان است. از درب بسته شدن مکاتب بگویم يا از اشك دخترانی كه از اين نصاب تعليمي خود بافته آن ها از آموزش دور مانده اند. يا از اشك جهل و نادانی و بی دانشی آنها در قرن بيست و يك. از دست بند های اسارت كه مثل زولانه نا اميدانه بر دست و پای دختران جوان آفغان اسير زن ستيزی در دياری كه علم را بدون جرم حلق آويز كرده اند. آنها نباید با علم و دانش معامله کنند.در آیت قران کریم گفته شده است که علم بر مرد و زن فرض است و در هیچ جایی نیامده که تنها مردان درس بخوانند.

در آخر

جهل چه داند قدر جوهر دانش را

نه بايد سر خم نمود و كف زد

باید به چنين ذهنيت نادرست و نصاب زن ستيزي طالبان مبارزه نمود."

سید عبدالله بهزاد فعال مدنی که اکنون در هندوستان به سر می برد به این عقیده است:" در این مورد باید گریست. مخصوصآ به حال نسل بعد و نوجوانانی که قرار است تحت چنین برنامه های آموزشی در افغانستان پرورش یابند. ازاین بدتر دیگر چی چیزی بر سر ملت ما خواهد آمد،آنجا جهنم است جهنم خود ساخته و بافته ی طالبان پاکستانی."

توسط نرگس هاشمی

طالبان پس از تصرف دوباره افغانستان، درحالی‌که درهای مکاتب را به روی دختران بسته اند و محدودیت های فراوانی را برای کار و فعالیت زنان وضع کرده اند و از سوی دیگر فقر و بیکاری در آنجا بی‌داد می‌کند،دارند پروژه های بزرگ عمرانی را تکمیل و یا آغاز می نمایند که یکی از این پروژه ها تکمیل طرح عمرانی بزرگ کانال قوش‌تپه است.طرحی که تا ختم ریاست‌جمهوری اشرف غنی کار آن آغاز نگردید.

برای نخستین بار در زمان حکومت سردار محمد داوود خان طرح شد اما کانال آبی قوش‌تپه یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های است که با وصل شدن به دریای آمو، می‌تواند سهم مردم افغانستان را از این دریای بزرگ که در سال‌های گذشته خسارات زیادی به باشندگان اطرافش وارد کرده است، بگیرد.‌‎

دریای آمو که افغانستان را ازکشورهای آسیای میانه جدا می‌کند؛ بیشتر برای کشورهای همسایه مورد استفاده قرارگرفته و سهم افغانستان از آن تنها تخریبات ولسوالی‌های کلدار و شورتپه‌ ولایت بلخ بوده است.

به اساس گزارش رسانه های داخلی افغانستان؛َ مسئولان اداره انکشاف ملی که کار کانال قوش تپه را به عهده دارند می‌گویند؛ این کانال آب با ۲۸۵ کیلومتر طول و عرض ۱۵۲ متر،از ولسوالی کلدار ولایت بلخ آغاز و با گذشتن از ولایت‌های بلخ و جوزجان به ولسوالی اندخوی ولایت فاریاب ادامه پیدا می‌کند.

کار این کانال که قرار بود در جریان پنج‌ سال در سه مرحله تکمیل شود، هزینه‌ی آن ۶۰ میلیارد افغانی برآورد شده است‌ و از سوی شرکت انکشاف ملی ساخته می شود.

به‌گفته‌ی مسئولان،این کانال که از ولسوالی کلدار ولایت بلخ شروع و با گذشتن از دشت‌های خشک شهرک بندری حیرتان،دولت‌آباد بلخ و ولسوالی آقچه‌ی جوزجان به ولسوالی اندخوی ولایت فاریاب می‌رسد، بیش از ۷۰۰ هکتار زمین زراعتی را آبیاری خواهد کرد.

عبدالسلام حنفی معاون اداری رییس‌الوزرای طالبان به رسانه های داخلی افغانستان گفت که در فاز نخست این طرح که ۱۰۸ کیلومتر است، از ولسوالی کلدار بلخ شروع و تا ولسوالی دولت‌آباد این ولایت ادامه دارد. هم‌اکنون سه هزار و ۲۲۵ ماشین‌آلات در ۱۲۰ نقطه‌ی متفاوت این کانال مصروف کار هستند.

او گفت که به منظور تکمیل پیش از وقت این طرح، کار کندن‌کاری آن از ۳۶۰ هزار مترمکعب در روز دو برابر افزایش داشته است و در حال حاضر بیش از پنج هزار تن در ساختار ۱۲۴ شرکت سرگرم کندن‌کاری هستند.

درهمین حال مسئولان ولایتی اداره انکشاف ملی می‌گویند؛ برای تکمیل فاز اول این پروژه ۸.۲ میلیارد افغانی برای پیش‌برد این طرح عمرانی بودجه دارند و قرار است هزینه‌ی فازهای بعدی آن از عواید معادن زغال‌سنگ بلخاب ولایت سرپل تمویل شود.

فرید عظیمی، مسئول ولایتی کانال قوش‌تپه به طلوع نیوزگفته بود: « از سال مالی ۱۴۰۰، ما ۸.۲ میلیارد افغانی بودجه داریم و در درازمدت مصارف ساخت این کانال ازعواید معادن زغال‌سنگ بلخاب تأمین می‌گردد.

ذبیح‌الله مجاهد، سخن‌گوی حکومت سرپرست طالبان که برای بررسی کار این کانال به بلخ آمده بود گفت که طرح فاز دوم و سوم این کانال نیز ریخته شده است. آقای مجاهد گفته است که درکنار این کانال کار دو پارک صنعتی و زراعتی برای پروسس و عرضه فرآورده‌های زراعتی نیز در نظر گرفته شده است.

ذبیح‌الله مجاهد تصریح کرده است:"با تکمیل کار این کانال میلیون‌ها جریب زمین تحت آب قرارمی‌گیرد و ما از لحاظ زراعتی به خودکفایی می‌رسیم. در کنار این کانال، دو پارک صنعتی و زراعتی نیز ساخته می شود تا مراحل پروسس فرآورده های کشاورزی صورت گیرد." ‎

هدایت الله بدری، سرپرست وزارت مالیه‌ی طالبان نقش این کانال زراعتی را در راستای توسعه و رشد اقتصادی با ارزش بیان کرده و برحمایت از این طرح تأکید می‌کند و می‌گوید:"وزارت مالیه در بودجه انکشافی سال آینده نیز در حد ضرورت این پروژه هزینه در نظر می‌گیرد و برای تکمیل کار این کانال همیشه تلاش خواهد کرد."

سید مسعود کارشناس مسایل اقتصادی و نوید احمد ربانی انجنیر و آمرتطبیق این پروژه از سوی اداره ملی به دویچه وله چنین گفت و استاد مسعود در باره نگرانی رییس جکهور کشورازبکستان از پیشرفت این پروژه چنین ابراز نظر کرد:

"اگر مقدمه این را بگیریم که ما 180 دریا داریم و 43 دریای کلان که یکی از این دریای کلان که به شمال می رود دریای آمو است که بیست و دو دریای ما به طرف آمو در جریان است و هفده دریای آن بطرف کشور ازبکستان با آمو یکجا می رود و دریای کوکچه هم با آنها یک جاست. نگرانی رییس جمهور ازبکستان بخاطری است که در طول تاریخ آنها شاهد استفاده آب دریای آمو توسط افغانستان نبودند و این اولین بار است که افغانستان می خواهد پلانهای طرح شده حکومت داوود خان را تطبیق کند. قابل ذکر است و کشور افغانستان سهمیه های دارد که توسط ملل متحد تثبیت شده یعنی 64 فیصد آب دریای آمو از تاجکستان، 26 فیصد از افغانستان، 6 فیصد آب از ازبکستان و 2 فیصد از ترکمنستان است و قبلا ازبکستان 26 فیصد ما را استفاده می کرد و اکنون رِيیس جمهور ازبکستان دقیق می گوید که رژیم آبی منطقه و شمال تغییرمی خورد. او باید این حقیقت را بپذیرند که افغانستان برای اولین بار است که از سهمیه خود استفاده می کند. نباید چشم پوشی کرد که این حرکت یک حرکت بسیارشجاعانه بوده و من شخصآ از بابت جریان این پروژه و پیشرفت های چشم گیر آن خوشحال استم و اینکه رییس جمهور ازبکستان خواهان وضاحت شده باید گفت که ازبکستان با تاجک ها نیز مشکل آبی دارند و با ما هم و از نگاه منافع ملی خود حق دارد وضاحت بخواهد و ما هم منافع ملی خود را داریم اگر آنها ادعا کنند که افغانستان بیشتر از 26 فیصد سهمیه خود استفاده کرده درست است در غیر آن افغانستان دارد از سهمیه خود استفاده می کند و اما درحقیقت اگر قوش تیه هم ساخته میشود شاید فقط 15 فیصد آب استفاده شود یعنی هیچگونه مشکل حقوقی استفاده از قوشتپه در مقابل افغانستان با همسایه های افغانستان وجود ندارد وهمینگونه مشکل تطبیقی و فنی هم از اینکه انجنیران و کارکنان ما بسیار خوب کار می کنند و امیدواری بسیار بزرگ وجود دارد. و اینکه درپهلوی آبیاری ۷۰۰ هکتار زمین زراعتی یک پارک صنعتی و زراعتی در کنار قوش تپه ساخته میشود خوشبختانه ما داریم یک پروژه بزرگ صنعتی را صاحب می شویم و انقلاب بزرگ سرسبزی را بوجود می آوریم و اولین بار در طول تاریخ کشور؛ما چنین استفاده موثرمی نماییم و این کانال یک رو سرخی بزرگ به ملت ما است.یعنی آب آبرو و آب حیات است."

انجنیر نوید احمد ربانی آمر این پروژه بعد از ابراز سپاس از تشویق استاد مسعود و نظریاتش که باعث قوت کار این پروژه می شود گفت:" کار قوش تپه اگرچه که طرح آن در زمان های قبل صورت گرفته اما کار نظر سنجی تطبیقی این پروژه در سال 2018 توسط یک کمپنی امریکایی و به همکاری نزدیک وزارت زراعت افغانستان و وزارت انرژی و آب افغانستان شروع شد و در سال 2019 مطالعه نظرسنجی تفصیلی کانال با شش وریان به وزارت زراعت و انرژی افغانستان پیشکش شد و اکنون کار قوشتپه با ۲۸۵ کیلومتر طول و عرض ۱۵۲ متر، از ولسوالی کلدار ولایت بلخ آغاز و با گذشتن از ولایت‌های بلخ و جوزجان به ولسوالی اندخوی ولایت فاریاب ادامه پیدا می‌کند و خوشبختانه بیشتر از 95 فیصد کار فاز اول پیش رفته است. یعنی 120 ملیون کندنکاری و دور کردن تپه های ریگی در حدود 5 یا شش ملیون متر مکعب در مسیر کانال تکمیل شده و ان شالله بزوردی کار فاز اول در روز های نزدیک تکمیل و جریان آب در فاز اول باز می شود و بعد از مطالعات نظرسنجی خاک بزودی کار فاز دوم هم آغاز خواهد شد."

آقای ربانی گفت که تمام مصارف این پروژه از بودجه دولت افغانستان تمویل می شود و او مساله کمک مالی کشور قطر را در این زمینه رد کرد و گفت پیشبینی این پروزه البته در فاز اول که به مقدار 16 اعشاریه شش نو ملیارد افغانی بود به همکاری اداری ملی کمتر از این مقدار مصرف شده است.

به‌گفته‌ی مسئولان، این کانال که از ولسوالی کلدار ولایت بلخ شروع و با گذشتن از دشت‌های خشک شهرک بندری حیرتان، دولت‌آباد بلخ و ولسوالی آقچه‌ی جوزجان به ولسوالی اندخوی ولایت فاریاب می‌رسد، بیش از ۷۰۰ هکتار زمین زراعتی را آبیاری خواهد کرد.

کانال قوش‌تپه برای بیش از پنج هزار نفر در ساختار ۱۲۰ شرکت ساختمانی فرصت شغلی ایجاد کرده است.

جریان کاری این کانال بزرگ آبی با دشوار‌ی‌ها و خوشبینی‌های زیادی نیز روبه‌رو بوده است و شهروندانی که در مسیر این کانال زندگی، کشاورزی و رفت‌وآمد دارند دیدگاه‌های متفاوتی در پیوند به این طرح دارند.

برخی از باشندگان ولسوالی‌های ولایت‌ بلخ که کار عملی این کانال در آن جریان دارد از ساخت آن برای افزایش حاصلات زراعتی‌شان و دسترسی آسان به آب خوشحال هستند و به فال نیک می‌گیرند.

عزت ‌الله، یکی از کشاورزانی که در کناره‌های این کانال سرگرم کشاورزی است می‌گوید: «با ساختن این کانال ما راحت می‌توانیم دهقانی کنیم و زند‌گی خود را تغییر دهیم.» اما برخی از باشندگان اطراف این کانال می‌گویند زمین‌های زراعتی‌شان را در جریان احداث این طرح از دست داده‌اند.

همچنان کارگران و انجنیرانی که در این‌‍جا مشغول کار هستند می‌گویند تا پایان کار این کانال تلاش خواهند کرد.

آنان می‌گویند تکمیل کار این کانال می‌تواند برای فراهم‌آوری فرصت‌های زراعتی و افزایش سهولت‌های کشاورزی نقش مؤثری داشته باشد.

نوراحمد، یکی از انجنیرانی که روزهای زیادی به‌خاطر کار این کانال از خانواده‌اش دور بوده است می‌گوید: «بزرگ‌ترین آرزوی ما تکمیل همین طرح است. برای همین روزها و شب‌ها سخت کار می‌کنیم و دوری از خانواده را تحمل می‌نماییم."

انجنیر جاوید، یکی دیگر از افرادی که رویای تکمیل این طرح بزرگ را بر سر دارد می‌گوید کار احداث این کانال زمینه‌ی خوبی را برای وی فراهم کرده و از این رهگذر می‌تواند مخارج زند‌گی خود را تأمین کند. آقای جاوید می‌افزاید: «خرسند هستم که این‌جا در کشور خود ما برای ما فرصت کاری ایجاد شده است."

کانال قوش‌تپه بزرگ‌ترین پروژه انتقال آب در شمال کشور است که ظرفیت انتقال ۱۰ میلیارد متر مکعب آب از رودخانه مرزی آمو را دارد.

براساس آمارهای حوزه ‌دریایی شمال، در حال حاضر ۵.۱ میلیارد مترمکعب آب دریای آمو به ازبیکستان، ۴۹.۶ میلیارد مترمکعب آن به تاجیکستان و ۱.۵ میلیارد مترمکعب آن به ترکمنستان می‌ریزد.

دریای آمو که افغانستان را از کشورهای آسیای میانه جدا می‌کند بیشتر برای کشورهای همسایه مورد استفاده قرارگرفته و سهم افغانستان از آن تنها تخریبات ولسوالی‌های کلدار و شورتپه‌ ولایت بلخ بوده است.

منابع: رسانه های داخلی افغانستان و صفحات مجازی

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/04/25 - 13:44

طالبان می‌گویند؛ به زودی مکاتب دختران را آغاز می‌کنند. رئیس شورای علمای امارت اسلامی از بازگشایی مکاتب دخترانه‌ی بالاتر از صنف ششم در آینده‌ای نزدیک خبر داد.

فقیرالله فایق، رئیس شورای علمای امارت اسلامی در طی یک مصاحبه به رسانه‌ها گفت که مکاتب دخترانه‌ی بالاتر از صنف ششم به زودی بازگشایی خواهند شد.

وی اضافه کرده است که مهم‌ترین علت باز نشدن مکاتب دخترانه در کشور، مشکلات اقتصادی، امنیتی و نبود شرایط است.

رئیس شورای علمای امارت اسلامی افزوده است که رهبر امارت اسلامی مخالف آموزش دختران نبوده و نیست.

فایق تصریح کرده است که مهم‌ترین دلیل بسته ماندن مکاتب دخترانه‌ی بالاتر از صنف ششم، جداسازی صنوف دختران و پسران از هم بوده که کار بالای آن جریان دارد.

این مقام امارت اسلامی اضافه کرده است که تمامی وزیران و بزرگان امارت اسلامی معتقد به باز شدن مکاتب دخترانه هستند و این مشکل به زودی حل خواهد شد.

این در حالی است که بعد روی کار آمدن امارت اسلامی در افغانستان، مکاتب دخترانه‌ی بالاتر از صنف ششم به علت آنچه مشکلات تفکیک و جداسازی صنف‌های دخترانه و پسرانه، بیش از دو سال است که مسدود می‌باشند.

‎طبق یک خبر دیگر از رسانه‌های داخلی افغانستان؛ طالبان برای دانش‌آموزان دختر و پسر یونیفورم جدید تعیین کردند.

‎وزارت معارف طالبان برای شاگردان دختر و پسر مکاتب یونیفورم جدید تعیین کرده است.

‎طبق «لایحه یونیفورم» وزارت معارف طالبان، پسران باید پیراهن تنبان و دختران دامن، تنبان، چادر و ماسک بپوشند.

‎طالبان پوشیدن این یونیفورم را اجباری اعلام کرده است.

‎طبق لایحه جدید، پوشیدن یونیفورم مورد تایید طالبان برای شاگردان دختر و پسر در تمامی مکاتب، اعم از دولتی و خصوصی، لازمی دانسته شده است.

‎طالبان در حالی برای دانش‌آموزان دختر یونیفورم تعیین کرده‌اند که مکاتب دخترانه بسته است و میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش محروم شده‌اند.

‎بر اساس این لایحه، رنگ لباس پسران از صنف اول الی شش، آبی آسمانی، و رنگ لباس شاگردان صنف هفت الی دوازده «پسته‌ای» خواهد بود. شاگردان مدارس دینی لباس فولادی و سفید با کلاه سفید خواهند پوشید.

‎برای دختران، طالبان رنگ لباس شاگردان صنف اول الی شش را «کریمی» غیرروشن با چادر سفید و رنگ لباس شاگردان صنف هفت الی دوازده را «ماشی» با چادر سیاه انتخاب کرده‌اند.

‎علاوه بر این، دختران بالاتر از صنف شش در مسیر راه مجبور خواهند بود که حجاب اضافی به رنگ فولادی را بر لباس خود بپوشند و ماسک بزنند.

‎در لایحه طالبان آمده است که پوشیدن پتلون و لباس کوتاه برای معلمان زن و شاگردان دختر و بستن نکتایی برای معلمان مرد و شاگردان پسر ممنوع است.

‎باوجود مشخص شدن رنگ یونیفورم، طالبان هنوز روشن نکرده‌اند که مکاتب دخترانه را چه وقت بازگشایی می‌کنند.

طبق یک خبر دیگر سرپرست وزارت معارف طالبان علت باز نشدن مکاتب دختران را تاکنون حاضر نشدن فامیل‌های دختران جوان در افغانستان دانست.

اما مردم در پیوند به این گفته‌های سرپرست وزارت معارف طالبان یک کمپاین را راه اندازی کرده‌اند.

شماری از باشندگان ولایت ارزگان بی‌درنگ در رد این گفته‌های سرپرست وزارت معارف طالبان، گفته‌اند که حاضر‌اند دختران جوان‌شان را به مکتب بفرستند و از حکومت طالبان خواستار بازگشایی مکاتب دخترانه شده‌اند.

مردم به کمک نهادی به نام «راه قلم» در ولایت‌های جنوبی افغانستان کمپاینی را برای بازگشایی مکاتب متوسطه و لیسه به روی دختران راه اندازی کرده‌اند.

مطیع الله ویسا، بنیانگذار این کمپاین در واکنش به این گفته‌های سرپرست وزارت معارف طالبان گفته است که بازگشایی مکاتب به روی دختران در افغانستان خواست همه مردم است.

او گفته که در یک سال اخیر به بیش از ۱۰۰ ولسوالی سفر کرده و با هزاران تن در این ولسوالی‌ها دیدار داشته است و اکثر مردم طرفدار بازگشایی مکاتب به روی دختران بوده اند. او گفته است: «حتی در ولایت‌های هلمند و قندهار برخی مردم برایم گفتند که اگر مکاتب به روی دختران باز نشوند، ما افغانستان را ترک می‌کنیم و به خاطر آموزش دختران ما به کشور دیگری مهاجر می‌شویم.»

او با اشاره به تظاهرات دختران دانش‌آموز در ولایت پکتیا، گفته است که این اعتراض خود نشان می‌دهد که مردم خواستار باز شدن دروازه‌های مکاتب به روی دختران هستند.

رینا امیری، نماینده ویژه امریکا برای حقوق زنان در افغانستان با حمایت از اعتراض دختران دانش‌آموز در ولایت پکتیا گفته است که مسدود ماندن مکاتب دخترانه در افغانستان ریشه دینی و فرهنگی ندارد.

او نا وقت روز یک شنبه در صفحه توییترش نگاشته است: «سیاست‌های طالبان در باره زنان و آموزش دختران بدبینانه است و این سیاست رویاها و پوتانسیل دختران افغان را می‌شکند و افغانستان را به سوی ناامیدی و فقر سوق می‌دهد.»

چندی قبل دروازه‌های چند مکتب در ولایت پکتیا به کمک بزرگان محل و اداره معارف این ولایت به روی دختران بالاتر از صنف ششم باز شد. اما اداره مرکزی طالبان پس از آگاهی از بازگشایی این مکاتب دخترانه، دوباره این مکاتب را به روی دختران بسته کرد.

این عملکرد طالبان اعتراض دختران دانش‌آموز را در این ولایت برانگیخت و ده‌ها تن از این دانش‌آموزان در جاده‌های مرکز ولایت پکتیا بر آمدند و در تظاهراتی با چشمان اشکبار خواستار بازگشایی مکاتب شدند.

همزمان به این تظاهرات، گفته می‌شود که رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در این ولایت به خبرنگاران این ولایت هشدار داد که از پوشش خبری این تظاهرات خودداری کنند.

گفتنی‌ست که دختران افغانستان بیشتر از دوسال است که از درس و تعلیم محروم‌اند و دانش‌آموزان دختر با فشارهای روانی مواجه‌اند.

منبع: صفحات اجتماعی و یوتوبر‌های افغانستان

به بهانه سالروز تولد الویس افغانستان

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/06/17 - 10:34

احمدظاهر اسطوره‌ای حنجره طلایی؛ هنرمندی که بر صفحه روزگار ما تولد دارد نه مرگ و تا هنوز هیچ هنرمندی جایش را پر نکرده است. او نقطه مشترکی است که جنس‌ها، نسل‌ها، تبارها و قوم‌ها را بهم پیوند می‌دهد. او ناب است و ناب خواهد ماند.

احمدظاهر اسطوره‌ای حنجره طلایی؛ هنرمندی که بر صفحه روزگار ما تولد دارد نه مرگ و تا هنوز هیچ هنرمندی جایش را پر نکرده است. او نقطه مشترکی است که جنس‌ها، نسل‌ها، تبارها و قوم‌ها را بهم پیوند می‌دهد. او ناب است و ناب خواهد ماند.

۲۴‌ام جوزا مصادف است به سالگرد وفات او. در صفحات اجتماعی مانند سال‌های قبل علاقه‌مندان احمدظاهر از او یادها کرده و یکی آهنگی او را پخش کرده و یکی دیگر هم خاطره‌های او را. ما هم امروز خاطره‌ها و یادبود‌ها و قلم‌آرایی‌های نویسندگان و ادبای افغانستان را درباره احمدظاهر به نشر می‌رسانیم:

کاوه شفق شاعر و نویسنده خاطراتش را از آهنگ‌های احمد ظاهر چنین به رشته تحریر در آورده است:

«هر جا که سفر کردم تو همسفرم بودی»

«ما که کودک بودیم، جوانان و نوجوانان احمدظاهر می‌شنیدند؛ ما که نوجوان شدیم و عاشق دختر همسایه، احمدظاهر دستِ مولانا را گرفته، مست و سرشار به سراغ ما آمد و با آن آواز دلنشین، گرم و جادویی‌اش ترانه سر داد که: «آمدم، نعره مزن، جامه مدر، هیچ مگو!» و واقعن حرف‌های دلِ ما را فریاد زد و ما سُبُک شدیم.

از آن لحظه به بعد احمدظاهر رفیق تمام لحظه‌های تنهاییِ ما شد. روزی نبود که او با دل‌های عاشق ما گپ نزند و شبی نبود که ما دلتنگی‌ها، دردها و شادی‌های ما را با ترانه‌های او فریاد نکنیم.

وقتی احمدظاهر برای ما گفت: «عاشق شده‌ای ‌ای دل، غم‌هایت مبارک باد» متوجه شدیم که راستی، چه غم نازنینی است این غمِ عشق، واقعن تبریکی دارد. همین غمِ عشقِ نوجوانی است که برای نخستین‌بار ترا متوجه زیبایی‌های طبیعت، موسیقی و شعر می‌سازد؛ برخی‌ها را هم همین عشقِ معصومانه است که به شهر هنر رهنمون می‌شود.

جوان که شدیم، رابطه‌ی احمدظاهر با ما وسیع‌تر شد. او گاهی با بیدل به سراغ ما می‌آمد و ترانه سر می‌داد که «نه ترنمی نه وجدی، نه تپیدنی نه جوشی / به خُمِ سپهر تا کی میِ نارسیده باشی»، یعنی‌ ای جوان، برخیز، زندگی را در آغوش بکش، دیوانه‌گی کن، عاشق باش، گناه کن، بِرقص و ترانه بخوان تا لذت زندگی را بدانی؛ گاهی هم با لاهوتی به ما می‌گفت: «زنده‌گی آخر سر آید، بندگی در کار نیست / بندگی ‌گر شرط باشد، زندگی در کار نیست»، گاهی با ما به «سنگِ ران» می‌رفت و در میان طبیعت زیبا با ما می‌رقصید و گاهی هم در خلوت‌های غمینِ ما می‌آمد و زمزمه می‌کرد که «مرا چون قطره‌ی اشکی ز چشم انداختی رفتی / تو هم ‌ای نازنین قدر مرا نشناختی رفتی» و ما سر بر شانه‌ی آواز ملکوتی‌اش گذاشته می‌گریستیم؛ گاهی فریادِ بیدارکننده‌ی مولانا را از آن‌سوی قرون در قرن بیست می‌آورد و به گوشِ عقلِ ما می‌رساند که «ای قوم به حج‌رفته کجایید کجایید؟!»، گاهی هم بر افکارِ قرون وسطایی می‌خروشید که «اگر آواره و مستم، به کس چه، به کس چه…»

یک روز هم که هنوز نوجوان بودیم، ناگهان شنیدیم که احمدظاهر بر اثر یک حادثه‌ی ترافیکی جان‌اش را از دست داد.

برخی‌ها می‌گفتند که حفیظ‌الله امین او را کشت، برخی دیگر می‌گفتند که تلون او را کشت و از همین آوازه‌ها بسیار. این‌که واقعن احمدظاهر را، احمد ظاهرِ ما را، سرشارترین صدای کابل، شاید هم سرشارترین صدای افغانستان را کسی به قتل رسانید یا بر اثر حادثه‌ی ترافیکی جانش را از دست داد، حرف دیگریست، واقعیتِ فاجعه‌بار این بود که احمد ظاهر دیگر نبود، دیگر از قلبِ عاشق‌اش برای دل‌های عاشق آواز نمی‌خواند، کابل دیگر احمد ظاهر نداشت.

به‌مجردی که خبرِ مرگِ احمدظاهر در شهر طنین انداخت، تمام شهر کابل در ظرف چند ساعت به ماتم‌سرا مبدل شد. آخر، عاشقانه‌ترین، گرم‌ترین، سرشارترین و جوان‌ترین صدای کابل و شاید هم صدای افغانستان دفعتن و بی‌مقدمه خاموش شده بود، آن‌هم در اوج جوانی. احمد ظاهر همان‌روز تازه ۳۳ساله شده بود که خاموش شد.

همان روز فکر کردیم احمدظاهر مُرد، رفت و تمام شد؛ مردم گریستند و زیرِ لب گفتیم «خدا بوَد همرایِت.»

ما رفته رفته جوان شدیم، روزگارِ ما تحت حاکمیتِ دولتِ آن‌وقت و شرایطِ ناشی از آن روز به روز بدتر، توفانی‌تر و غم‌انگیزتر می‌شد اما جالب این‌که احمدظاهر شب و روز آن‌جا بود، با ما بود، در هر خانه بود، با ما گپ می‌زد، برای ما آواز می‌خواند، حرف‌های دلِ ما را فریاد می‌زد؛ خلاصه احمدظاهر پس از مرگ‌اش نیز زنده‌ترین زنده‌ی شهر بود.

ما مجبور به ترک وطن گردیدیم و در تمام کره‌ی زمین پراگنده شدیم، احمدظاهر در تمام کره‌ی زمین با ما بود و باز هم با لاهوتی به سراغ ما می‌آمد و می‌سرود: «فقط سوزِ دلم را در جهان پروانه می‌داند / غمم را بلبلی کآواره شد از لانه می‌داند» یا با صادق سرمد به سراغ ما می‌آمد که «در صبحدمِ عشرت هم‌دوشِ تو می‌رفتم / در شامگهِ غربت بالینِ سرم بودی.»

خلاصه احمدظاهر با کوله‌باری از اشعار حافظ، مولانا، سعدی، لاهوتی، فرخی یزدی، استاد خلیلی، فروغ فرخزاد، محمد قهرمان، سیمین بهبهانی، ناصر طهوری، معینی‌کرمانشاهی، شهریار، رهی معیری، عماد خراسانی و بسیار شعرای دیگر در هر لحظه و هرجا با ما بود و هنوز هم با ما هست.

امروز که ما رفته‌رفته از مرز پنجاه گذشته‌ایم، هنوز هم احمدظاهر با ما می‌نشیند، حرف‌های دلِ ما را می‌شنود، برای دلِ ما می‌خواند و از دلِ ما می‌خواند.

وقتی در روز خاک‌سپاریِ پدرم در گوشه‌یی با خودم ایستاده بودم و کلمات از ذهنم فرار می‌کردند، احمد ظاهر بود که شعر سعدی را با کامپوزِ جاودانِ استاد زلاند در گوشم زمزمه می‌کرد که «در رفتنِ جان از بدن گویند هر نوعی سخن / من خود به چشمِ خویشتن دیدم که جانم می‌رود.»

احمدظاهر در دلِ نسل ما و نسلِ قبل از ما به همان ویدیوها یا آلبومِ عکس‌هایی می‌ماند که چهل- پنجاه‌سال خاطره را جلوی چشم‌ات می‌آورد و تو از تماشای‌شان خسته نمی‌شوی. همه لحظه‌های‌اند که ما آن‌ها را زندگی کرده ایم، شیرین یا تلخ و احمدظاهر در همه آن لحظه‌ها جاری بوده؛ او گویا تمام رازهای زندگیِ ما را می‌دانست و هنوز هم می‌داند.

موسیقیِ احمدظاهر برای من خاطره‌ی وطن نیست، خودِ وطن است. بلی، من در آهنگ‌های احمدظاهر وطن کرده ام، هر جا با من است، چه «در صبحدمِ عشرت»، چه در «شامگهِ غربت»، احمد ظاهر زبانِ بی‌زبانی‌های من است. احمدظاهر وطنِ من است!

جالب این که وقتی از پنجره به بیرون نگاه می‌کنیم و نسل جوانِ امروز را می‌بینیم که در تمام کره‌ی زمین، هرجایی که هست، با احمدظاهر آشناست، از احمدظاهر می‌داند، از احمدظاهر می‌خواند، یعنی افغانستان را که ندیده است، در صدا و قصه‌های احمد ظاهر می‌بیند. چه اعجوبه‌یی واقعی!

حالا می‌بینم، آن‌زمان که ما فکر کرده بودیم احمدظاهر مُرد، رفت و تمام شد، اشتباه فکر کرده بودیم. در اصل در همان ۲۴ جوزای ۱۳۵۸ (۱۴ جون ۱۹۷۹) احمدظاهر نمرد، بلکه مرگِ احمدظاهر بود که مُرد.

احمدظاهر تا همین امروز همان‌طور جوان، سرشار، پُر جوش‌وخروش، لبریز از عشق و زندگی سال‌ها را عبور کرده، نه پیر می‌شود و نه می‌میرد.

چه‌قدر انتخاب جالب و دقیق کرده بود، وقتی از زبان استاد خلیلی به گوش ما خواند که: نام چو جاوید شد، مردن‌اش آسان کجاست؟ «هنرمند یعنی این!»

دینا امین شاعر و نویسنده احمدظاهر و اهنگ‌هایش را چنین تعریف کرده است:

«احمد ظاهر؛ از دید من فراتر از یک هنرمند، جهانی ست که می‌توان در او و مهربانی صدایش سفر کرد، با معجزه‌ی هنر آشنا شد، طعم عشق را چشید، با آزادگی هم صحبت شد، و شور زندگی را با اشتیاق تمام تجربه کرد.

احمد ظاهر، انسانی که جهان تازه خودش را خلق کرد و به اثبات رساند که هدیه انسان آزاده، عشق، حرمت و انسانیتی است که بی‌هیچ مجادله‌ای با روح و تن و قلب آدمی می‌آمیزد و تا بی‌مرزی‌های هستی همدم، جاری و زنده خواهد بود.

در دامن صحرا، بی‌خبر از دنیا

خوانده به گوشم می‌رفت

نوای هستی را

آنکه به نقش زمانه دل نبندد

نغمه عشق و هوای دل پسندد

این نوای جاودانی، با تو گویم‌گر ندانی

راز عشق جاودانی…

صدایش هماره در رگ زندگی جاری باد! »

امین الله داغ خاطره یکی از خبر نگاران را پس از دیدن داخل خانه احمدظاهر چنین نگاشته است:

روزی خبرنگاری به خانه احمدظاهر می‌رود تا مصاحبه‌ی با وی انجام دهد. داخل خانه تعارف شده می‌نشیند. احمدظاهر بر روال حرف مهمان‌نوازی، می‌رود تا چای بیاورد، خبرنگار تنها نشسته به چار طرف در و دیوار خانه احمدظاهر خود را مصروف ساخته می‌بیند که در و دیوار خانه احمدظاهر با تصاویری ازسوژه‌های تراژیدی و غم‌انگیز مانند: تصویر پیرمرد سالخورده‌ی ژنده‌پوش، تصویر طفل گدا، تصویر مرد فقیر بوت دوز، تصویر زن مسن با لباس کنده کنده و پینه و پاره.

از احمد ظاهر می‌پرسد: خبرنگار

«تو با اینهمه ناز و نعمت و شان و شوکتی که در زندگی داری، چرا عوام فریبی میکنی؟ و اینگونه تصاویر حزن‌آور را روی دیوار خانه‌ات می‌بینم، این چه است؟»

احمدظاهر آهی سرد و عمیقی کشیده می‌گوید: «شما تنها احمد ظاهری را می‌شناسید که پول دارد، شهرت دارد، آواز خوب دارد و همیشه خوشحال و خنده بر لب‌هایش است. اما، از احمدظاهر دومی که همیشه در درون می‌گیرید و با غم‌ها سر و کار دارد؛ بیگانه استید. و گفته (از برای غم من، سینه دنیا تنگ است)

به گمان من احمدظاهر عقیده‌ی عجیب به خداوند داشته چنانچه در لابلای آهنگ‌هایش خوانده است:

«هفت آسمان را بر درم و ز هفت دریا بگذرم - چون دلبرانه بنگری بر جان سرگردان من»

واقعا اگر خداوند به سوی بنده خود یک نظر کوتاه لطف کند، گذر از پر مخاطره‌ترین مهلکه‌های روزگار برایش هیچ است.

گزارشی درباره تاثیرات دستور جدید طالبان

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/07/11 - 12:41

در این اواخر مکتوبی در رسانه‌های اجتماعی دست به‌دست می‌شود که براساس آن برای آرایشگاه‌های زنان در افغانستان یک ماه فرصت داده شده تا فعالیت‌های‌شان را متوقف کنند.

گفته می‌شود که وزارت امر به المعروف و نهی از منکر گروه تروریستی طالبان، در مکتوبی به تمامی آرایشگاه‌ها‌ی زنانه در ۳۴ ولایت کشور دستور داده است که در یک مهلت یک‌ ماهه (از سوم سرطان تا سوم اسد ۱۴۰۲ خورشیدی) آرایشگاه‌ها‌یشان را ببندند.

این مکتوب باعث نگرانی آرایش‌گران شده و آنان می‌گویند اگر این دستور حقیقت داشته باشد، آنها کار و بارشان را از دست خواهند داد و با مشکلات اقتصادی روبرو خواهند شد. اما مقامات حکومت طالبان سعی می‌کنند از ارایه هرگونه توضیحات در رابطه به این مکتوب خودداری کنند.

از سوی دیگر اتحادیه صنفی دکانداران به گونه‌ی رسمی به مالکان آرایشگاه‌ها‌ مکتوب و یا سندی مبنی بر بستن آرایشگاه‌ها‌ نداده‌اند‌، اما مالکان آرایشگاه‌ها می‌گویند که شماری از مأموران طالبان در تماس تلفنی با آنها، خواستار مسدود کردن آرایشگاه‌ها‌ شده‌اند.

آناهیتا هاشمی مالک آرایشگاه‌های حنا در این باره به هفته می‌گوید: « طالبان برای جلب توجه جامعه جهانی می‌خواهند که سخت‌گیری‌های‌شان را در مقابل زنان بیشتر کنند و یک بار دیگر غوغا در جهان برپا شود.» خانم هاشمی می‌گوید: «من که از ده سال بدین سو آرایشگاه‌های بهداشتی و آرایشی دارم که بیشتر از ۵۰ زن با من کار می‌کنند و برای ما بخش بهداشتی مهم‌تر از آرایشی است و از نگاه دین مقدس اسلام هم مراعات کردن بهداشت و نظافت جز ایمان است و هیچگونه ممانعتی وجود ندارد.»

خانم هاشمی می‌افزاید: «ما نه از جامعه جهانی و نه هم از طالبان حمایت ندیده‌ایم. از این طرف رانده شده‌ایم و از آنسو نادیده گرفته شده‌ایم و حقوق ما زنان زیر پا است. طالبان قبلآ درس و تعلیم را مانع شدند و حالا در بخش تجارت زنان مداخله می‌کنند. در حالیکه آرایشگاه‌های زنان مالیات گزاف به دولت طالبان می‌پردازند و در هر آرایشگاه بیشتر از ده زن مصروف کار و بار است و به اصطلاح ده فامیل را اعاشه می‌کند. طالبان نمی‌توانند در چنین شرایط سخت و ناگوار فعالیت زنان و آرایشگاه‌ها را که از نامش پیداست و مختص به زنان می‌باشد و هیچ کارمند مرد در آرایشگاه‌های زنان فعالیت ندارد را ببندند.»

رخسار، یکی دیگر از این آرایش‌گران می‌گوید: «۹ سال است که کار آرایشگری می‌کنم و درحال حاضر شش شاگرد در آرایشگاه من مصروف کار می‌باشند. اگر این کار به ‌روی زنان افغانستان بسته شود، خانواده‌های زیادی منبع عایداتی‌شان را از دست می‌دهند و فقر بیشتر دامنگیر خانواده‌ها می‌گردد. قسمی که شما شاهد استید بر تمامی فعالیت‌های زنان محدودیت وضع شده، اگر این بار آرایشگاه‌های زنان را ببندند، دیگر برای زنان افغانستان چه باقی می‌ماند؟...»

خانم رخسار در ادامه تاکید می‌کند که مکتوب ممنوعیت فعالیت آرایشگاه‌ها بر حالت روحی و روانی او تاثیرات ناگواری انداخته است، زیرا یگانه راه درآمد وی، همین آرایشگاه است.

نسیمه می‌گوید: «صنف دهم مکتب بودم که حکومت مکتب‌ها را به‌روی ما بست. تلاش کردم که به کورس‌های آموزش بروم، اما بعد از مدتی کورس‌ها هم بسته شد. به خاطر اینکه از مشکلات روحی نجات پیدا کنم و هم عایدی داشته باشم به آرایشگاه آمدم. اگر این هم بسته شود، دیگر هیچ کاری ندارم تا انجام بدهم.»

زرمینه آرایشگر می‌گوید که شوهرش بیکار است و تنها منبع درآمد خانواده او همین آرایشگاه است که اگر متوقف شود، وی مجبور می‌شود یکجا باخانواده تصمیم به مهاجرت غیرقانونی بگیرد.

او می‌گوید: «امروز صبح پسرم فیس مکتب‌اش را از من خواست، پول برایش دادم و گفتم اگر آرایشگاه بسته شود، فکر کنم شما هم دیگر مکتب رفته نمی‌توانید، چون شوهرم بیکار است و دیگر درآمدی نخواهیم داشت. پس مجبور خواهیم شد افغانستان را ترک کنیم.»

لیلما طاهر که دو ماه پیش یک آرایشگاه را در ناحیه دهم شهر کابل به راه ‌انداخته بود چند روز قبل از دستور بسته شدن آرایشگاه‌ها‌، پول جواز فعالیت آرایشگاهش را به بانک پرداخت کرد و بخاطر رخصتی‌ها‌ی عید نتوانست جواز فعالیت بگیرد. او اکنون نه تنها قادر به اخذ جواز فعالیت نیست بلکه از دارایی که برای آرایشگاهش سرمایه‌گذاری کرده بود نیز مقروض و متضرر شده است.»

او می‌گوید: «فقط از شبکه‌ها‌ی اجتماعی خبر شدم که دکان‌ها‌ی ما را بسته می‌کنند، حیران استم که بعد از این چه کار کنم تا برای اولادهایم نان پیدا کنم. از طرف دیگر پولی را که سرمایه‌گذاری کرده‌ام را از دست خواهم داد.»

مرضیه یک آرایشگر زن در منطقه پل سرخ، از مربوطات ناحیه سوم شهر کابل است. او می‌گوید که از طرف اتحادیه صنفی تماسی دریافت کرده که گفته‌اند کم‌کم وسایل آرایشگاه کوچکش را جمع کند و تا مهلت تعیین شده دکانش را ببندد.

از سویی هم مالک دکان او نیز پس از شنیدن خبر بسته شدن آرایشگاه‌ها‌، او را زیر فشار قرار داده است که زودتر دکان را تخلیه کند تا به مشتری جدیدی به اجاره بدهد.

گفته می‌شود که مرضیه بیشتر از طالبان، از طرف مالک دکان خود زیر فشار است و هر روز برای تصفیه حساب و تخلیه زنگ می‌زند تا برای دکانش مشتری جدید پیدا کند.

زهرا واحدی یکی دیگر از آرایشگران از دو سال بدینسو مشغول حرفه‌ی آرایشگری بود و این حرفه را به گونه‌ی مسلکی در ایران آموزش دیده بود. او از این کارش مصارف تحصیل و خرج خانواده‌اش را تأمین می‌کرد. زهرا پس از محرومیت از ادامه‌ی تحصیل در دانشگاه اکنون کارش را نیز از دست می‌دهد. او سه کودک دارد و شوهرش معلول است که توانایی کار را ندارد. او تنها نان‌آور خانواده پنج نفره است. او می‌گوید: «دیگر گزینه‌ای برای کار کردن ندارم. اگر آرایشگاهم را بسته کنند مجبورم برای گدایی به خیابان بروم.» زهرا می‌گوید تا زمانی که می‌تواند در برابر این تصمیم طالبان می‌ایستد و دکانش را نمی‌بندد.

محدودیت‌های وضع شده بر تعلیم، تحصیل و کار زنان در کشور واکنش‌‌های فروانی را به همراه داشته است.

شماری از شهروندان افغانستان با اعتراض از محدودیت‌های وضع شده بر کار زنان، به رسانه‌ها و یوتوبرهای افغانستان می‌گویند که حکومت بجای ایجاد زمینه‌های‌کاری نان را از سفره مردم می‌گیرد.

و در حالیکه سه هفته به ضرب‌الاجل مسدود شدن آرایشگاه‌های زنانه باقی مانده؛ اما نظر به گزارش‌های یوتوبرهای افغانستان هنوز هم رفت‌و آمد زنان به آرایشگاه‌ها‌ تغییری نکرده است. با وجود هشدارها و فرمان جدی طالبان، آرایشگران زن هنوز تصمیم نگرفته‌اند که لوازم آرایشگاه‌ها‌ی‌شان را جمع کنند. با آنکه آرایشگران در شوک تصمیم اخیر طالبان‌اند اما همچنان به عنوان آخرین فرصت از مشتری‌ها‌یشان پذیرایی می‌کنند.

صدور فرمان بستن آرایشگاه‌ها‌ی زنانه از سوی سازمان‌های مختلف نیز با واکنش جدی روبرو شده است. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) خواهان لغو این فرمان از سوی طالبان شده و از عواقب آن ابراز نگرانی کرده است. رینا امیری، نماینده‌ ویژه‌ی امریکا در امور زنان و حقوق بشر افغانستان نیز در تویتی گفته است که ممنوعیت طالبان بر آرایشگاه‌ها حذف مکان مهم دیگر کار زنان است که برای تأمین معیشت خانواده‌ها‌ی خود تلاش می‌کنند. شماری از زنان معترض و آرایشگران زن نیز در یک گردهمایی اعتراضی از جامعه بین‌المللی خواستند که این محدودیت علیه زنان را لغو کنند.

هر چند آمار مشخصی از تعداد آرایشگاه‌ها‌ی زنانه در سطح افغانستان وجود ندارد؛ اما طبق آمار تقریبی که اتاق تجارت و صنایع با رسانه‌ها شریک کرده است؛ حدود ۱۲ هزار آرایشگاه‌ها در سراسر افغانستان فعال است که نزدیک به ۶۰ هزار زن در این عرصه کار می‌کنند. اما با بسته شدن آرایشگاه‌ها‌ به روی زنان، ده‌ها هزار زن و دختر منبع درآمدشان را از دست خواهند داد.

شاعر «و آفتاب نمی‌میرد» پر کشید

توسط نرگس هاشمی ارسال در 2023/07/25 - 15:08

منیژه باختری، دختر واصف باختری، در یک یادداشت کوتاه در صفحه فیس‌بوک مرگ پدرش را تأیید کرد و نوشت که پدرش چهارشنبه‌شب، ۲۸ سرطان، درگذشته است.

واصف باختری شاعر، نویسنده، پژوهشگر در حوزه زبان و ادبیات فارسی و مترجم شناخته‌شده افغانستان، به عمر ۸۲ ساله‌گی به ابدیت پیوست. خانواده باختری خبر مرگ او را تأیید کردند و گفتند که او پس از تحمل سال‌ها بیماری در شفاخانه‌ای در کالیفرنیای امریکا وفات نموده است.

پس از انتشار خبر مرگ او، شمار زیادی از چهره‌های فرهنگی و ادبی افغانستان با نشر شعرها و عکس‌هایی از استاد واصف باختری، ادای احترام نموده و پیام‌های تسلیت منتشر کردند.

منیژه باختری، دختر واصف باختری، در یک یادداشت کوتاه در صفحه فیس‌بوک مرگ پدرش را تأیید کرد و نوشت که پدرش چهارشنبه‌شب، ۲۸ سرطان، درگذشته است. او نگاشته است: «استاد واصف باختری پدر ما، پیر ما، دانای ما، جان ما، جهان ما دیشب به ابدیت پیوست. در روزهای پایینی عمرش برایش لالایی و شعر خواندیم و دست‌های رنجورش را نوازش کردم. زندگی او چنان بزرگ بود و یاد او چنین باشکوه است که مرگ وام‌دار او خواهد ماند تا هنوز، تا همیشه.»

سوگواری فرهنگیان افغانستان پس از مرگ واصف باختری:

پس از انتشار خبر مرگ او، شمار زیادی از چهره‌های سیاسی، فرهنگی و ادبی کشور با نشر شعرها و عکس‌هایی از واصف باختری، به او ادای احترام و پیام‌های تسلیت منتشر کرده‌اند. از این میان، احمدضیا رفعت، استاد دانشگاه کابل، واصف باختری را «خورشید شعر نو افغانستان» توصیف کرده و از «غروب» وی خبر داده است.

کاظم کاظمی، یکی از شاعران کشور، نیز با نشر شعری از او نوشت: «واصف باختری، بزرگِ شاعران افغانستان درگذشت. او شاعر شاعران ما بود. پیش‌کسوت و پیش‌گام شعر افغانستان در نیم قرن اخیر. بعد از استاد خلیل‌الله دیگر چون او نداشتیم.»

پرتو نادری در صفحه‌اش نوشته است: «دو روز است که نمی‌توانم یک جمله بنویسم که او رفته و همه‌جا خالی‌ست. مگر، تو همه شعر روزگار ما بودی، ای پیر روشنی فروش!»

پروفیسور شجاع‌الدین خراسانی این شعر را پس از مرگ واصف باختری به نشر رساند:

معانی خط سوم

به صلابت کوه و

نجابت بهار

اوقیانوس آرزوهایش را در خویشتن فرو برده است

چه دریامردی!

حضورش شکوه ناب و

حافظه‌اش جلالِ جاودانِ فارسیست

تبجیل چنین آفتابی را

ازاوج، اِستاره‌یی را خوانید و

از موج، استوره‌یی را!

ای سُلاله‌ی تعالی و شکوه!

در فصلی که سخن بازبان قوادان بلیغ می‌آید

از ژرفای این ژرف بلندای آن قله را چگونه خواهیددید؟

و معانی آن خط سوم را چگونه خواهید خواند؟

ای سُلاله‌ی تعالی و شکوه!

به برتران مقوایی بگویید

اگرچه ناسپاسی سرشت نسل‌های این فصل است؛

وجدان‌تان را موریانه خواهد خورد

بیایید به غم‌هایش نیفزاییم

از زبونی‌هایمان رَجَز نخوانیم

از گناهان‌مان جبروت نسازیم

و دیگر خِنگ وَقاحت را فرسنگ‌های دیگر نرانیم!

بیایید برای جبران تمامیی ناسپاسی‌ها

تا که چشم درچشم همیم گریه کنیم

باری باسلالت جم گریه کنیم

آری بافصاحت غم گریه کنیم!

حیات‌الله حیات در صفحه‌اش نوشت:

«خبرتکان دهنده مرگ استاد باختری؛ مرا شوکه کرد مردی استوار دانا و سخن‌دان؛ شخصیت عالی متواضع مهربان و همه صفات در وجود او بود انسانی به معنی واقعی آن

خاطرات نیک از مصاحبتش از آموزش از دانش و خردش تا آخر عمر زیور روان ما خواهد بود. بی ‌او ادبیات و شعر رنگی نخواهد داشت. آرام بخواب استاد باختری بزرگ!»

او این شعر را درمرثیه باختری منتشر کرد:

آیا شهسوار سخن کوچ کرد

که بلبل ز طرف چمن کوچ کرد

یتیم شد غزل سینه‌اش چاک شد

که آن اوستاد سخن خاک شد

دگر قاصد عشق و مهری نه ماند

نه لفط و نه معنای شعری نماند

به این خطه مرد سخندان کیست

دگر مسند داد و دانش تهیست

کی مسندنشین غزل‌ها شود

کجا مثل او باز پیدا شود

که داد سخن را به گیتی زند

که رنگی به هستی و نیستی زند

الهی به رضوان تو جایش بده

ز رحمت هران به، کنارش بنه

آقای بسم‌الله شریفی مؤسس بنیاد جهانی سبزانش برعلاوه اینکه ویژه‌نامه‌ای روان شاد استاد باختری را منتشر کرد. این مرثیه را درمرگ باختری نوشت:

سوگوارم، سوگوارِرفتنِ دانایِ پیر

سوگوارِ شاه شعر و شاعر روشن‌ضمیر

در غزل بالا بلند و در سخن چون ماهِ نو

در چکامه پیش‌تاز و در سرایش بی‌نظیر

آشنای مولوی و پیر طوسِ معرفت

راقم ده‌ها کتاب و ناشرِ مهرِ کثیر

زینت سامان بلخ و آفتاب کشورم

یک خراسان سوگوارم با غروب‌ات ناگزیر

ناگهان رفتی و اما واژه‌ها گُل‌گون‌قباست

سرخ شد در استکان‌ات پیش چشمم رنگ شیر

یک نیستان پرورش کردی همه فریاد شد

در غیاب‌ات ناله بالا از جوانان تا به‌پیر

می‌سرایم در رثایی‌ات تا که دل تسکین شود

در عزا شد ((سبزانش) ) با جمله یاران و دبیر

همچنان داکتر عبدالخالق تنها کاشفی، شاعر افغانستان این مرثیه را سرود:

فرو فتاد یکی کاخِ شامخِ فارسی

انیس و خادم و فرزندِ راسخِ فارسی

تخلصش ز صفا بوده است (باختری)

نگاه مهر و خلوصش بررُخِ فارسی

به باغسار و درختان شعر آب حیات

به گلشنِ ادب و شعر فّرُخِ فارسی

به نزد دشمن و دژخیم پارسیی دری

چو مشت‌های گره خورده پاسُخِ فارسی

ادب شعار و ادب‌سنج و شاعر دوران،

ز مرگ او بدل و دیده آوُخِ فارسی

به غربتت قسمم باد‌ای شکوهِ بلند

که بوده‌ای تو به اخلاص شاهرُخِ فارسی

کنون بخاک تنت رفته و فتاده غمین،

بباغ شعر و ادب یارِ گلرُخِ فارسی

محترم عبدالمبین امین شاعر افغان نیز این مرثیه را سرود:

در سوگ خورشید

در آسمان شعر و ادب با اراده بود

در نظم و نثر و هم به سخن فوق العاده بود

خورشید آسمانِ ادب ماهِ انجمن

با چشم‌های روشن و روی گشاده بود

الماس بلخ و تاج سر نسلِ مولوی

مادر به مثلِ او به خراسان نزاده بود

بارِ سفر ببست و برفت از میانِ ما

رنجی بزرگ در دلِ ملت فتاده بود

در مشق و در کتابت و در بیت و در غزل

پارا فراتر از همه بالا نهاده بود

عمری قلم بدست و در این خاکدان نوشت

بر ما چراغِ عابری بر روی جاده بود

و عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه حکومت پیشین، نیز در صفحه فیس‌بوکش نوشت: «بی‌گمان درگذشت کاج بلند شعر، زبان، تاریخ و ادبیات، ضایعه‌ای است کلان و پرناشدنی. شادروان استاد باختری عمر گران بهایی را قلم زد و بیشتر از ۲۰ عنوان کتاب در زمینه‌های سرایش و ترجمه شعر در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد، مقالات فلسفی، پژوهش‌های ادبی و فلسفی، ترجمه شعر، ترجمه مقالات فلسفی و ادبی و صدها مقاله از خویش به جا ماند که بی‌گمان مشعل راه رهروان عرصه شعر و ادبیات حوزه تمدنی ما خواهد بود.»

واصف باختری کی بود؟

محمدشاه واصف باختری در سال ۱۳۲۱ خورشیدی در شهر زیبای مولاعلی یا بلخ به دنیا آمد. در کودکی قران کریم را نزد پدرش خواند و در هفت‌سالگی با دو سال ارتقا به مکتب باخترمزارشریف پذیرفته شد و از لیسۀ حبیبیه‌ی کابل فارغ گردید و در سال ۱۳۴۵خورشیدی در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه کابل لیسانس گرفت و تحصیلات بیشتر را در امریکا ادامه داد و در سال ۱۳۵۴ از دانشگاۀ کلمبیای نیویارک در رشتۀ آموزش‌وپرورش سند فوق‌لیسانس را گرفت. او ادبیات عربی، فارسی و شعر سرایی را از محضر استادانی چون؛ مولانا خال محمد خسته، عبدالاحد رقیم و استاد مولانا صالح محمد فطرت فراگرفت. واصف باختری به مدت پانزده سال ریاست تألیف و ترجمۀ وزارت معارف را بر عهده داشت. او در سال ۱۳۶۰مدیرمسوول مجلۀ ژوندن (جوانان) نشریۀ انجمن نویسندگان افغانستان بود و در همین دهه به تأسیس کانون دوستداران مولانا همت گماشت. درسال ۱۳۷۵ به پاکستان مهاجرت کرد و در آنجا مشغول فعالیت‌های ادبی و نشراتی گردید. در اوایل دهۀ هشتاد به امریکا رفت و به تاریخ یازدهم جولای ۲۰۲۳ در شهر لاس انجلیس کلیفورنیا به ابدیت پیوست.

او با حلقات سیاسی چپ‌گرا در افغانستان نزدیک بود و برای بیش از یک سال (۱۳۵۷-۱۳۵۸) از سوی دولت وقت زندانی شد.

برخی از مجموعه‌های شعر او عبارتند از: «و آفتاب نمی‌میرد»، «از میعاد تا هرگز»، «از این آیینه بشکسته تاریخ»، «تا شهر پنج‌ضلعی آزادی»، و «دروازه‌های بسته تقویم». از او کتاب‌های پژوهشی مثل «سرود و سخن در ترازو»، «نردبان آسمان»، «گزارش عقل سرخ» و «درنگ‌ها و پیرنگ‌ها» نیز منتشر شده است.

از واصف باختری بیشتر از ۲۰ عنوان کتاب به زبان فارسی شامل مجموعه‌های شعر و ترجمه در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد و مقالات فلسفی، پژوهش‌های ادبی و فلسفی، ترجمه مقالات فلسفی و ادبی و ده‌ها مقاله دیگر چاپ شده است. استاد باختری به زبان‌های انگلیسی و عربی نیز آشنایی داشت. او همچنان شماری از داستان‌های فارسی را به انگلیسی ترجمه کرده است. شماری از شعرهای او به زبان‌های انگلیسی، روسی، چکی و آلمانی نیز برگردان شده است.

استاد باختری یکی از نخستین شاعران معاصر افغانستان بود که در قالب نیمایی با رعایت اسلوب پیشنهادی نیما شعر نوشت. او اما در قالب‌های کلاسیک نیز شعرهای فراوانی سرود.

منبع: صفحات اجتماعی

ای موج ها ! طلوع تو را خواب برده است؟

طوفان بی ستون تو را آب برده است؟

ساحل پر از تلاطم امواج درد بود

آن روز ها که جسم تو سیلاب برده است

صبر و قرار و طاقت دریا تمام شد

سنگخاره های بحر تو را تاب برده است

مادر کنار ساحل دریا نشسته بود

چشم انتظار کودکی زیرآب برده است

نرگس« هاشمی»

پادگانه

وزن شعر:

مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن

مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف

من در میان خلوت و در انزوای خویش

از دور های دور

سمفونی نگاه ترا نوش می کنم

با شوق و با خیال

که دستم به دست توست

تا بیکرانه ها، تا عطف آسمان

با بالهای قرمز و با پر، ز کهکشان

عجین شده، شراره شده، موج ها شده

بالک زنان

بسوی تو پرواز می کنم

دیگر بس است

به حرف دلم گوش می کنم

سمفونی نگاه ترا نوش می کنم.

نرگس «هاشمی»

در همسرایی با زن شعر آفرینش

دردا گرسنگان زمین رخت ماه را

از تن برون نموده به عریان نگاه را

گویی پلنگ زرد به اندیشه‌ی، شکار

دندان گرفته بود به یغما گیاه را

اما، نسیم مست به هنگام رقص شب

هموار کرده است مگر ساز و آه را

ارباب زور ماشه به دستش گرفت، و

برد از جوان بیخود و آگه، کلاه را

اژدار بی خدای که از پشت در رسید؟

بلعید و برد یکسره رسم سپاه را

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن

نرگس. هاشمی

پادگانه

روز عشاق بر من و بر تو

که همه روز مهر می ورزیم

از ته دل

به ما نمی خواند.

سنت والنتاین روز مخصوص است

نه به من و نه به تو

بل بر فرقه ای که

کام دل ز معشوقه گرفتند و تمام.

مهر مادر، عطوفتی ز پدر، روز و یک روز را نمی خواهد.

سنگ در جای خود سنگین است

جشن عشاق روز توهین است

کام بردن ز جنس زن بازار؛

سنت والنتاین آیین اش این است.

نرگس هاشمی

از سیاهی شب کابل می ترسم

دود و خاکم به هوا نزدیک است

شلیک شبانه مردها

همچو فلم های ترسناک

عجوزه ای را در دلم برپا کرده است

گویی بازیگران این فلم

اشک تمساح می ریزند و

صامت و بی صدا

حرکت می کنند

و من …

در گوشه ی خودم را به دیوار چسپانده ام

و هر چهار طفلم را در بغل دارم.

در آنجا حتی

کلمه ها؛ هم آدمکش اند

و زهر می ریزند

مانند تفنگ.

روان پزشک بهتر می داند

درد با تفنگ و یا درد با کلمه

کدام یک؟ کشنده تر است…

شاید حیات ما را به شب سپرده اند

و سهم ما فقط همین است!

بکش، بریز و بگیر…

«ن» را نمی یابم .

نرگس هاشمی

پادگانه

شیر و شکر همیشه به ورد زبان ماست

دُرّ دری زبان دل‌انگیزجان ماست

از فارسی گذشتن ما غیر ممکن است

فوّران خون به هر رگِ سبز روان ماست

نرگس هاشمی

همسرایی با بورد اشعار کانون ادبی موج

دل را به سمت مهر خدا می دهد نماز

دست تو را به دست دعا می‌دهد نماز

گر جامه بر کنی بروی سوی معرفت

عمر تو را به مهرو وفا می دهد نماز

با آیت خلوص به سوی خدا روی

جان را حیات پاک بقا می دهد نماز

روزی اگر ز شرک و ریا گر تو بگذری

بر چهره‌ات براق و صفا می دهد نماز

گر بشنوی صدای موذن به ذکر خیر

بشتاب چون هوای هما می دهد نماز

بی دین و بی نماز نداند صفای دل

قدس ز آفتاب نما می دهد نماز

نرگس هاشمی

با همسرایی گروه پادگانه و انجمن ادبی موج

نیست راه ما تغافل،

دور باش با ما مرو

عالم زاهد چو‌ دیدی یک دمی اندیشه کن

زهد و پاکی سایه اش افگند و

ما را سایه کرد

صد هزاران شکر یارب!

لایق درگاه شدیم

کار ما جرم و ریا و سهو و عصیان

هر چی بود

غافل از روز جزا

و همدم دنیا شدیم

گر تو راه حق نمودی

مظهر نورش به ما

راه عشق و معرفت را

در گشا و رهنما

عالم زاهد چی دانی

عالم اندیشه گاه ست

غرق رویای خود است و

غرق مولای خودش.

نرگس هاشمی

پادگانه

از کاه کوه ساختند

و از ذره زندگی

اگر اندیشه کنیم

زندگی نیست بجز شبنم و باران بهار

و یکی برگ چنار

زندگی صوت قناری دارد به لب بام نگار

آنطرف تر آنسو

چه عجب

حس غریبی ست ز دل مرغ مهاجر

که به راه افتاده است

ز دل کوه به یک جنگل انبوه به دشت

زندگی راز نفهمیدن ماست

سایه مفگن به نور مهتاب

و که آرامش پر مهر نسیم

ما در اینجا نه به راز گل سرخ

نه به انگشت پر از بازی تقدیر فراخ

نه به راز سفر و سیر پرنده سر شاخ

آگاهیم.

نرگس هاشمی

They made straw from the mountain

and life from partical.

If we think

There is no life without the dew and spring’s raining

And one of piece of the plantain leaf

Life has Canary ´s voice at the edge of the roof of the lover.

‏on the other side

‏What a surprise

‏It's a strange feeling

To the heart of the migrant

‏which has been launched

‏From the heart of the mountain to a dense forest to the plain

‏Life is the secret of our not understanding

‏Don't shade the moonlight

‏And that gentle breeze

‏We in here not to the secret of the red rose

Not to the full finger of fortunés game

Not to the secret of journey of the horn head of the bird we understand.

(Poem and translate from Persian by Nargis Hashimi)

به مناسبت روز جهانی زن ، برای زنان افغانستان که در سخت ترین شرایط قرار دارند:

تو ای زن معنی لطف و لطافت

قرین مهر و احسان و محبت

حصار غم به پاهایت تنیدند

اسیر جاهلان در قید غربت

(ترا بی‌حرمتان، حرمت نکردند)

تو پاکی، ای جهانتاب نجابت

تورا تا پای زندان، درد دادند

تویی پا بسته در زنجیر وحشت

بنام عرف و رسم و دینِ اسلام

به یغما برده اند و این کرامت

ز دست برد‌گی تا کی بنالی؟

تو داری شوکت عشق ولایت

نرگس «هاشمی»

«زن هستم، خواهر هستم همسر هستم»

نمای خانه‌ات خوش منظر هستم

وقار و عزَّتت افزون کنم من

تو را من دختر و تاج سر هستم

همیشه رهنما و یاورت من

به گوش دل تو را من رهبر هستم

به هرجا عشق من با خود نگهدار

تو را من خانم سیمین بر هستم

همیشه مهر من فرش رهت باد

تو را من مادر خوش پرور هستم

بیا قدر مرا دان تا دم مرگ

تو را من یاور و هم‌سنگر هستم

نرگس هاشمی

پادگانه

I am a woman, I am a sister ,I am a wife

I am your home view with good looking

I increase your dignity and your honor

I am your daughter and i am a crown in your head

I am always your guide and helper

I am in your heart ear like a leader

keep my love in every where with your self

I am your Beautiful and charming wife

Always my affection is like your carpet of the way

I am your well-bred mother

‏Come on appreciate me until the death

I am your helper and battle field partner of your life.

Nargis Hashimi

With Padgana group

دستانت بوی گل می دادند

ترا به جرم گل چیدن

محاکمه کردند

بی آنکه بدانند؛گلی را غرس کرده ای.

…

هیچگاه شوق گل فروشی نکن!

چون گل فروش را بوی گل،مست نمی کند

رنگ گلها خوشش نمی آید

و بویش برای او تکراری‌ست

فقط گل ؛ دسته می‌کند تا بفروشد.

نه گلی، نه آفتابی، نه شقایق، نه که ماه

به رخ دلزده از شوق

نتابد به سحر .

نرگس هاشمی

پادگانه

Your hands smell of flowers

They judged you, for picking of flowers. You planted a flower without them knowing.

…

Never sell flowers because the smell of flowers don't intoxicate florist. and he does not like the colour of flowers .flowers smell is repetitious for him ,he only arrange the flowers for selling.

Not flowers, not sunshine, not anemones, not even the moon

do not shine at dawn at the face of heartbroken with enthusiasm.

Poet: Nargis Hashimi

With padgana group

‎

‎گلها همه خوشبو اند از عطر تنم با تو

‎مشک و می ناب اما گل پیرهنم با تو

‎دریای دلم جاری‌ست، از موج نگاه تو

‎معشوقه‌ی چشمانت، مژگان بزنم با تو

‎دلبسته ی کهسارم از کوه و کمر خیزم

‎چون پر بزنم با تو مرغ دمنم با تو

‎در روح و تنم یابم احساس محبَّت را

‎گر پا نکشی از من، برگ چمنم با تو

‎مانند کبوتر ها، پرواز کنم امشب

‎با بال و پر عشقت، در انجمنم با تو

وزن شعر:

‎مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن

‎هزج مثمن اخرب

‎نرگس هاشمی

‎پادگانه

و همسرایی با زن،شعر آفرینش

بهار

میان برف زمستان، بهار گم شده است

دلم ز سردی این روزگار گم شده است

طراوتی ز چمن سالهاست کوچیده

میان برگ چمن، لاله زار گم شده است

نشاط گل نه طرب دارد و نه بوی بهار

کنار باد سحر چشم یار گم شده است

صدای چهچه‌ی مرغان عشق ناپیداست

ترنم ز تنِ نوبهار گم شده است

تپش باد صبح چشم یاسمن نگشود

میان موج شقایق، نگار گم شده است

نرگس هاشمی

پادگانه

درین فصل پر طراوت و پربار

گل های قرمز و فرش زمردین زمین

ستاره های سنگی را در آسمان وجودم

کاشته اند

طبیعت روال حقیقی را پیموده

ولی در باغ حوصله سیب ها تمام است

و مزه ترش و شیرین و می خوش را ندارند

فریاد نیلوفر در شهر مرتعش آدم خور ها

به گوش نمی رسد

هرکس پی کار و در غم روزی خود است

برای چیدن سیب ها

از باغ پر نیرنگ دنیا

به روی هر باغ و درخت، لبخند نمی زنم

شاید در ورای علف های هرز و هوس

قد برافراشته باشند

قدم های بی نفس گل

اراده خشک شدن را

به اندازه شعور کاذب حمل می کند

حالا تا سالهاست تاوان

بی همنفسی گل و

حاصل پوچ و خالی بودن

اراده را باید کشید.

نرگس هاشمی

پادگانه

گاه پشت زین ایم و گاه زین به پشت

گاه رسم زندگی ناید درست

گاه گرم گرمیم و گاه سردی سرد

گاه راه ی پیش رفت و گاه گاهی پس گرد!

ما چو شیران ایم تا که زنده ایم

می کنم حمله بر روباه ی مرد

واه از آن روزی که شیران لاش شد

بی مهابا لاش شیر در زیر چنگال نبرد

تا به روزی که کبوتر زنده است …

تا نمرده مورچه خور است تا که هست

وقتی مرد آن روز، روزی مورچه است…

کی به دادش می رسد غیر خودش

گاه باید مهربان بود و …گه نه

گاه به ساز دیگران رقصیدن است

گاه ترسیدیم و گاه ترساندن است

گاه لرزانیم و گاه با غر و فش،

از سر سنگ پاره ها با خیز و جست

یک مثال دیگر اینست که:

چوبک گوگرد ساخته شد ز چوپ

کس چی داند عاقبت این روز را

صد هزاران باغ …

با یک پلته گوگرد شد خراب

…

چوپ تاک ما که در آتش فتاد

سوخت ناگه دانه ای انگور را

پلته ای گوگرد کارش زار کرد

شعله ور کرد، دامن ماهور را .

نرگس هاشمی

پادگانه

رمضان ماه نور و ایمان است

رمضان بحر عشق و احسان است

رمضان مظهر عطوفت و مهر

ماه بیدار شدن وجدان است

رمضان ماه زنده داری هاست

مرکز عشق و شهر انسان است

رمضان ماه آه و ناله ماست

ماه پیرایش دل و جان است

رمضان رهنما و راه گشاست

راه آسایشم به رضوان است

یا الهی به درگهت نالان

صد هزار سایلی به گریان است

کشورم کوه و دشت غم بارست

مردمم هر کجا پریشان است

یا الهی به فیض ماه صیام

راحتی بخش، به تو که آسان است

نرگس «هاشمی»

ماه ماه رمضان است، بیا توبه کنیم

لحظه ذکر و بیان است، بیا توبه کنیم

کاش توبه بکنیم و، ز گنه پاک شویم

فرصت عمر دوان است بیا توبه کنیم

صوم ما بندگی نفس اماره باشد

نه که این بند دهان است، بیا توبه کنیم

لیله القدر شب برتر احسان خداست

رمز و اسرار در آن است، بیا توبه کنیم

(اینکه قران به کدامین شبی نازل گردید)

فهم ما کمتر از آن است، بیا توبه کنیم

چه از آن به که مهمان خدا می باشیم

مایه لطف عیان است، بیا توبه کنیم

ماه قران، برکات ست و صفای دلها

حاصلش تزکیه ی جان است بیا توبه کنیم

«نرگس» هر بار تحمل بکشد بهر خدا

شیوه عشق چنان ست، بیا توبه کنیم

نرگس هاشمی

تر می شوم

در زیر بارانی که نیست

و

قدم می زنم

در خیابانی که نیست

با یاری خیالی سخن می زنم

و بر گیلاس گلی چای

می‌ریزم

در گلدانی که نیست

گل نیلوفر و نرگس و مریم می گزارم

و دست می دهم به دستی که نیست

بر موبل طلایی می نشینم و به مهمانی که نیست

خوش آمدید گفته

و سال نو را مبارک می‌گویم

چقدر دروغ گو شده ام

با نیست ها هست چرا ؟

حقیقت:

فقط موج ها

با من همراه اند و قدم می زنند

کاش باران بداند

که به اندازه باران هیچ موجی

سیرابم نمی کند.

هیچ آرامشی لذت بخش تر از سکوت

و هیچ دستی گرمتر از دست برادری نیست .

نرگس «هاشمی»

در همسرایی با گروه زن،شعر آفرینش

و گروه پادگانه

چون ترا رهبر شود قرآن

مجو راه سعادت را بغیر از نور ایمان و

وجود پاک سبحان

شمیم عطر رحمان و

شفای جان انسان

کلید گنج عرفان را

تویی قرآن، تویی قرآن

منم انسان نا آگاه

بسوی باده ی هستی

که بال مستی را

بر چارچوب عضو ناپیدا

بسوی اشعهٔ خورشید

به روی عشق بی همتا

چو گلزار شکوه باغ رضوان

تو می جویم

شوم از عشق تو آگاه

طهارت در بهاران

روح من را چون کند پیدا

روم یکسو بسوی آن رسول معجزه آسا

تلاوت را سحرگاهان

ز عطر آسمان خویش می یابم

کلام نغز و روح افزا

که طاعت گر به فتوای ره یابی بسوی حق

شود بر اهل عصیان

به اخماس و به اعشار و به ادغام

نمودار بلند

رهبری و آیت عشق است

بوی نگاه ایمان

دست پربهای رمضان را

بسوی شفق ساده ی آشنایی و

با گنجینهٔ صفای دریای قرآن

آب می دهد.

نرگس هاشمی

پادگانه

All reactions:

107You, Sayed Zahir Hashimi, Marwa Sadat and 104 others

ا ابراز امتنان از بنیاد جهانی سبز منش که لطف نموده بیوگرافی ام را در این شماره شان و دایرةالمعارف پارسی سرایان به نشر رساندند.

برای محترم بسم الله شریفی بنیانگذار این نهاد موفقیت های مزید خواسته و فعالیت های با ارزش فرهنگی شان را می ستایم.

در خواب من شهزاده یی، شاهدخت رویای توام

با جامه ی لوح حریر در قصر ماوای منی…

بر یال اسپم می کشم

تصویر رعنای ترا.

تاجم مزین بر صدف

از شوکت در و گهر

آن را بریزم پای تو

محتاج توام جایی مرو!

بر بام شاهنشاهی مدام

فرمان عشقت می برم.

شالوده ی شانس ترا بر شانه هایم جا دهم

تو مثل یک شهزاده ی افسانوی و با وقار

بر هر کجا پا می نهی شهر ختن آهو شود.

ای مرد شمشیر و کمان!

زرین کمر، هیکل بلند

در جاده ی احساس من

بالنده ی پرچم تویی.

من دختر شاه وصال

از سالها شد؛ انتطار

جز چهره ی مردانه ات

چشمم نبیند هیچ را.

نرگس هاشمی

من، کیستم!

کودک مجبور و ناتوان

در کوچه و پس کوچه های شهر

در جاده ی باران خورده و تاریک

پرسه می‌زنم

نالان بهر لقمه کفافی به خانه‌ام

نه از برای خود

بل از برای مادر رنجور و بی‌کسم

از بهر خواهر و برادران کوچکم

با سیمای آلوده‌ی غربت و

تنگنای زندگی

دور از محبتی که به جانش ندیده‌ام

در کوچه و پس کوچه های شهر

پرسه می‌زنم

من، کیستم !

کودک بی‌پول و بی پدر

که دلم از حضور غیابی

مکتب تنگ شده است

من، کیستم !

کودک کاریگر زمان

در رگ رگم حسرت بازی کودکی،

با کودکان هم قدم !

در دلهای کوچک من داغ مانده است

پرواز قلب من ، نه از برای نداشتن

اسباب بازی است

بل از برای گذشتن دوران بازی است

این روز باقی نیست و

من …!

با پاهای کوچک و کفش خزانی ام

به دنبال آینده می‌دوم

آینده ام چیست؟

یک دوره گرد پیر

که دوران بازی را

با پای برهنه و کالای پینه‌ای

بر سر چهار راهی زمان

ارزان فروخته است!

نرگس هاشمی

پادگانه

مرا به حال خودم واگزار ای بانو

نه هیچ حوصله گیر و دار ای بانو

نشسته گرد و غباری به روی آیینه

برو ..برو..به فکر کار و بار ای بانو

هنوز ظرف و در و بام خانه ناجارو

چرا نشسته ای بیکار، ای بانو

کجاست بوت و جورابم نمی یابم

مگر تو زن نهی تنبل به کار، ای بانو‌

ببین رنگ یخن قاق من سیاه گشته

چرا لباس را میکنی انبار ، ای بانو

هله که دیگ سر اجاق سر نرود

همیشه دیگ سر تو اجبار، ای بانو

نرگس هاشمی

با یک نگاه گرم مرا بی قرار کرد

دل را ربود و برد ز پیشم فرار کرد

با یک نگاه ساده ز چشمان ساده اش

هر صبحدم هوای مرا سوگوار کرد

با غمزه ها نمود ره عاشقی بنا

با مهر و خنده هاش مرا انتظار کرد

در ابتدا به مهر بسی وعده ها نمود

در انتها به درد، دلم داغ دار کرد

آن خنجر ستم که به قلبم فرو نمود

با صد جفای خویش و دلم داغدار کرد

نرگس هاشمی

پادگانه

وزن شعر: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن

کیست مادر؟ آخرین معنای عشق

کیست مادر؟ مظهر دریای عشق

قلب او آیینه ی امید ماست

کیست مادر؟ پرتوی فردای عشق

ن.ه

روز مادر مبارک!

با سپاس فراوان از کانون ادبی موج، که در مشاعره های شان این سروده هایم را در جمع سروده های برتر انتخاب نمودند:

به پای یاد فرزند شهیدم

بسوی آسمانها پر کشیدم

ترا من دیده بر در جان مادر

بغیر از تو کسی دیگر ندیدم ‌

….

پدر در دیده ام زیباترین شعر

پدر در باورم یک آسمان مهر

بدیدم خویش در آئینه ای او

پدر تصویر راز و عالم سحر

….

از پرچم آزادی غزل ساز کنم

با خون دلم نغمه و آواز کنم

جاوید به اهتزار باید باشم

با شور و نوای تو چو پرواز کنم

نرگس هاشمی

بیاکه بیتو غزل با ترانه کم دارم

‎به نغمه های دلم شادیانه کم دارم

‎به تار های رباب و سرود های دلم

‎نوای ساز و طرب را شبانه کم دارم

‎بیا که بیتو مگر باغ گل بودخالی

‎برای سبز شدن، یک جوانه کم دارم

‎مگر که اشک مرا نیست هیچ پایانی

‎برای ناله‌ی این دل بهانه کم دارم

‎به هر تپش که ترا میکند برم مجنون

‎برای بودن لیلی زمانه کم دارم

‎بیا که نیست مرا بیتو باز برگ حیات

‎برای هر نفسم یک نشانه کم دارم

‎نرگس هاشمی

در همسرایی با گروه زن ، شعر، آفرینش

دلم یک کلبه می خواهد

کنار جنگل

در مسیر آب دریا

چوب های نم‌‌ گرفته

بوی زندگی می‌دهند و

آرام‌بخش اند

دلم آرامش می‌خواهد

و یک دنیا سکوت،

گوش دادن به شرشر آب

نوازشگر روح منست

…

درخت بودن پر کیف است

حتی در سوختن و تبر خوردن

۲

سلام ای جنگل!

به دشت و کوه بگو

تک درخت تنهایم

سلام به آب!

که به تماشای تو

برخاسته هنگام سحر

هر برگ درخت

فرشته‌ی ست

که بهشت می‌کارد

…

تک درخت سبز خواهم در کنار رود ها

تا شمال صبحگاهی برگ‌هایم بشکفد

نرگس هاشمی

پادگانه

سبزه است و گل بدامان

یک چمن آب روان

هر طرف بوی خوش یار

چشم نرگس بیکران

بهر لبخندی ز کوهی بر فراز فرش راه

خود تماشایی شود

گرچه کابوسی ز سنگ و صخره ها را

دور کرد

ذکر الهام سخن را

بر سکوت برگ های تازه ای

خندیده گاه

بر دهان شاد غنچه

فکر نستوه بار بست

کلک و انگشتان آب لاله را

نوشیده ماه

غرق دریای شکوه زلف عشاقت شوم

با آذرخش مغرب و از روی ایمان

خیس امواج نگاهت شامگاه!

نرگس هاشمی

من و تو یک کتاب می گردیم

گرد گرد گلاب می گردیم

غنچه های شگفته دل را

باز کرده، سراب می گردیم

سخن از موج های بی پایان

عاشق آب و تاب می گردیم

بین آب و دریچه دریا

ماهی پرشتاب می گردیم

قلم ما شکوه ی دانش ماست

صفحه زر و ناب می گردیم

نرگس هاشمی

ره مقصد، چه دراز !

صفحه ی عمر چو گشته است در این ره کبود

رفتن ما نه رسیدن دارد

پشت خود غم دارد

دل چو بستیم به موزون رخ مه رویان

که به ساز دگران رقص بر پا دارد

سعی بیجا دارد

وای ازین نسل گرفتاری ما

فکر فرسوده ی خط تاریخ

رهروی راه سیاه

دیر گاهی ست به چاه افتادیم

چاه کن ما، خود ما

زنگ خاموشی آینده ی باریک شبان

روز را کم دارد، یک- دو دشمن دارد

سنجش لایه دیوار ضعیف،

همچو یک پر به کاه

لرزش خانه ی ما،خبر بدبختی ست

آبها تاریک اند، خاکها بی بنیاد

چار دیواری ما

کمر خم دارد

خشت پرنم دارد.

….

رفتیم و نشستیم و پریدیم و دویدیم

در عاقبت کار به دیوار رسیدیم.

ن.ه

پادگانه

برای خاطر غمگین من قرار تویی

رفیق راه من و همدم بهار تویی

طراوت نگه ات آفتاب دیده ی من

همیشه در نظرم موج آبشار تویی

به آسمان دلم گرمی حضور تو است

تو چون ستاره ی امید این دیار تویی

فروغ حسن تو، بنیان گذار خانه ی من

به قلب نازک من میر و شهسوار تویی

سرود تو به کنارم ترانه می آرد

ز بسکه لایق ساز طرب هزار تویی

ن.ه

در همسرایی با زن، شعر آفرینش

آه آن شب !

رخ ماه ای که به دریا افتاد

آبها صاف و زلال

چشم ما خیره به آن آب قشنگ

دختری پر زد و رفت

که به مهتاب رسد.

ن.ه

ای آنکه ناله های مرا گوش می کنی

با هوش و گوش زود فراموش می کنی

ای یار مدتی ست مرا در مسیر عشق

با ماه و کهکشان تو هم آغوش می کنی

با آن دو چشم ناز که داری شبیه آب

تنها نه من، هزار که جادوش می کنی

با یک نگاه مست و ز دیدار عاشقی

هر مست و هوشیار را مدهوش می کنی

با حرفهای نازک و با وهم و با خیال

فکرم پراگنده و مغشوش می کنی

با آنکه خاطرات مرا پاک کرده ای

تا انتها تو خون مرا نوش می کنی

با من به زیر شاخه ی گل های نسترن

با یک بغل کنار در آغوش می کنی

یارب هدایتی بکنم در مسیر نور

گر با می و ستاره کفن پوش می کنی

ن.ه

دلم زخمی تر از همیشه

سرخورده مثل باران

اشکم به روی دریا پیوسته موج طوفان

در انتظار مردن با قامت شکسته

از آسمان غربت در جستجوی درمان

هر سو که بینی درد است

هر جا صدای فریاد

گوش کری زمان را گویی که باد برده است

آن گه که دست خواهش کوتاه شود ز زلفت

آن روز، روز مرگ است

آغشته در تباهی

بنشسته در سیاهی

ظرف شکسته ای را کی می توان شفا داد

این چینی گرفته در تکیه گاه گریه

در واژه های جسمم هجای زندگی نیست

بر زیر خاک اندوه، خوابیده پیکر من

من خسته ام ز باران

من خسته ام ز طوفان

در سرنوشت تاریک، غرق خیال واهی

ای هم صدای دردم

ای اسم پر مسما

آغاز کن دوباره

آهنگ آشنا را .

نرگس هاشمی

پادگانه

در حسرت دیدار تو تا جان بسپردم

با درد و الم، ضجه و اندوه نمردم

شب را همه سر کردم و با بغض گلو گیر

تا صبح نخوابیده و از درد فسردم

تا آه نمودم به سرم چیغ و فغان شد،

خاموش شدم سیلی تقدیر که خوردم

اشکم همه دریا شد و بارید چو باران

خونابه به رخسار ترم کاش بمردم

از کوچه و پس کوچه و از دهکده‌ی ما

غیر از نگه حرص و طمع هیچ نبردم

ن.ه

در همسرایی با زن،شعر،آفرینش

زندگی روی ستون فقرات گل عمر

نه تجمل در کار

نه کس، عاشق به گل رنگارنگ

چشمها ساده و دل ها روشن

خانه ها کاه گلی با خشت خام

دوستی ها پر رنگ

گپ ما در گروی یک شف و یک شفتالو

از پس کوه و کمر

شانه ای آفتاب طلایی، به سر هر دیوار

همه مردم

چه خورد و چه بزرگ

دل شان شاد، شکم هم دلشاد

کیست نان آور شان…؟

فقط یک آدم !

آه … امروز

در این عصر و زمان

که همه خورد و بزرگ

سرگردان به یک لقمه ی نان

چهره ی ها افسرده

شانه ها خم گشته

چی زن و مرد ز آسایش گیتی خسته

همه عکاس خودشان گشته

دوًش ما چی شام و چی پگاه

زندگی را همه کوتاه کرده است

لذت عمر را تباه کرده است.

نرگس هاشمی

پادگانه