درافغانستان،مانند اکثرکشورها،خرید و فروش اعضای بدن که از روی جبرباشد؛غیرقانونی تلقی میشود و پیوندِ ارگانهای خریداری شده توسط داکتران نیزغیرقانونی است.اما این عمل همچنان به عنوان یک مشکل جهانی باقی ماندهاست،خصوصأ درمورد گرده ها،زیرا بیشتر افراد میتوانند با یک گرده هم زنده گی کنند.
دراین شب وروزخبرخرید و فروش گرده ها درولایت هرات درافغانستان خبرداغ رسانه ها شده است و تعدادی ازرسانههای کشور، درفضای مجازی و رسانههای دیداری سر وصدای زیادی به راه افتاد.اغلب اقشارمختلف اجتماعی (فعالان مدنی و حکومتی، استادان دانشگاه، حقوقدانان، خبرنگاران و…) به تقبیح عمل پیوند گرده و یا فروش آن پرداختند. عدهای عاملان این کار را مافیای جان انسانها دانستند و برخی دیگر از آنها بهنام دلالانی نام بردند که با تطمیع فقرا اعضای بدنشان را به یغما میبرند. درهمین راستا، تعدادی نیزخواهان تحت پیگرد قرارگرفتن عاملان این قضایا توسط نهادهای کشفی، عدلی و قضایی شدند.حکومت محلی هرات نیزمتأثراز این هیاهو، با نشراعلامیهای ابراز داشت که مسوولان شفاخانهها و مراکز صحی هرات که در فروش کلیه (گرده) دخیل بودهاند، به ارگانهای عدلی و قضایی معرفی میشوند.
زهره کریمی که مادر چهارطفل است و 30 سال عمر دارد دفعتأ به درد گرده مواجه شد اوبه خبرنگارهفته گفت:درشفاخانه بلاسم واقع شهرنوی کابل چندین بارگرده هایش دیالیزشد؛اما جواب نداد تا بالاخره توسط همین شفاخانه پیوند گرده صورت گرفت و حالا از صحت کامل برخورداراست.او درپاسخ به این سوال که آیا شخصی که گرده اش را به او اهدا کرد می شناسد و یاخیر؟ او گفت:"نه من نمی شناسم که گرده کدام شخص را به من پیوند زدند فقط فیس شفاخانه را به مبلغ دولک افغانی پرداختم."
همچنان یکتن ازخبرنگاران در ولایت هرات که نخواست نامش را بنویسم گفت: "دو تن ازاعضای خانواده ما که درمنطقه ریگریشن ولسوالی انجیل ولایت هرات زنده گی می کنند و در معرض فقر اقتصادی قرار دارند،هفته ی پیش به شفاخانه ی افغان آریا درشهر هرات مراجعه کردند تا گردههایشان را بفروشند و اکنون در فهرست فروش قرار دارند و هروقت شفاخانه برای شان اطلاع داد برای فروش گرده های شان به آنجا خواهند رفت."او افرود:" دهها نوجوان وجوان دیگر درمیان آوارهگان جنگ درهرات وجود دارند که درتلاش فروش کلیههایشاناند."
گلاب الدین، 36 ساله و گیرنده گرده اهل کابل، به خبرنگارآژانس خبری بین المللی کوکچه گفته است که حدود ۳۵۰۰ دالرامریکایی برای خرید گرده از یک فرد”کاملا غریبه” پرداخت کردهاست و ۸۰ دالر کارمزد هم به دلال دادهاست. قیمت گرده میتواند تا ۴۵۰۰ دالرهم برسد.
همچنان طبق گزارشی از آژانس خبری بین المللی کوکچه از ولایت هرات پیوند گرده ها برای شفاخانه لقمان حکیم، تجارت بزرگی شده است. مسؤولان شفاخانه به خود مباهات میکنند که بیش از ۱۰۰۰ پیوند گرده در ۵ سال انجام دادهاند و بیماران را از سراسر افغانستان جذب میکنند. این جراحیها با هزینهای برابر با یک بیستم هزینه ایالات متحده، آن هم در شهری با ارگانهای تازه و ظاهرأ پایانناپذیر ارائه میشود.
محمدرفیق شیرزی،سخنگوی ریاست صحت ولایت هرات فروش اعضای بدن را غیرقانونی میداند،اما میگوید که از پیش تفاهم میان متقاضی کلیه و فروشنده صورت میگیرد. او میگوید که دو شفاخانه در هرات، لقمان حکیم و افغان آریا، براساس معیارهای صحی پیوند کلیه را انجام میدهند.
دفتررسانههای والی هرات با نشرخبرنامهیی به رسانه های افغانستان گفت که والی این ولایت با افرادی که گردههایشان را به دلیل مشکلات اقتصادی فروختهاند،دیدار کرده است. سیدعبدالوحید قتالی،والی هرات با شماری از افرادی که گرده شان را فروختهاند؛بر بنیاد خبرنامه، یک هیأت مشترک از نهادهای صحت عامه، دادستانی، امنیت ملی، مهاجران و نماینده ی شورای طبی، برای بررسی ادعاها در پیوند به فروش گرده، کارش را آغاز کرده است. در خبرنامه همچنان آمده که والی هرات برای افرادی که مجبور به فروش گردههایشان شدهاند، وعده ی کمک نقدی و فراهمسازی فرصتهای کاری داده است.
محترم حیات الله حیات سارنوال لوی سارنوالی افغانستان در باره اینکه در کود جزای افغانستان از خرید و فروش اعضای بدن چی ذکر شده؛به هفته گفت:"در کود جزای افغانستان هیچ موردی دراین باره پیشبینی نشده است،از ماده ۵۱۰ الی ۵۲۰ کود جزای افعانستان اگر اختطاف به قصد قطع اعضای بدن باشد؛مستوجب مجازات به مجازات حبس طویل تا ده سال و اگر متضررطفل یا زن باشد مجرم به بیش از ده سال حبس میگردد و اما اگر فروش اعضای بدن که توسط خود شخص و به رضایتش صورت گیرد قانون جزای افعانستان کدام مواد مجازاتی را در این مورد پیشبینی نکرده است. یک مبحث امور شرعی مستوجب گناه است که به قاعده ظلم و اجبار بر خود و یا کسب منفعت برای فروش بدن میتواند مطرح باشد."
نویسنده این وبلاگ نرگس هاشمی استم , در یک فامیل روشنفکر در شهر کابل دیده به جهان گشودم ،دوره ابتداییه و لیسه را در لیسه سلطان رضیه کابل و دوره لیسانس را در پوهنحی زبان و ادبیات پوهنتون تعلیم و تربیه به درجه کدر به اتمام رسانیدم ، با آمدن حکومت سیاه طالبان مانند دیگر دختران افغان از ادامه تحصیل باز ماندم و راهی دیار هجرت به پاکستان گردیدم ، در آنجا افتخار مسلک معلمی را دریافت کردم ،برای دختران افغان مکتب و مرکز فرهنگی لسان انگلیسی و کمپیوتر ایجاد نمودم و با آمدن حکومت موقت دو باره به افغانستان عزیز برگشتم و در پهلوی ادامه تحصیل به مطبوعات افغانستان راه یافتم . نخستین چکیده ام را از طریق مجله کلید به نشر رساندم و کار ژورنالستی را با این مجله آغاز کردم ،با ایجاد مجله وزین مرسل به حیث ژورنالست و معاون مدیر مسوول ایفای وظیفه نمودم و با نشر مطالب اجتماعی ،سیاسی و فرهنگی از حقوق زنان افغان دفاع نموده و برعلیه ظلم و استبداد زمامداران و تفنگ بدستان جنگیده ام و همیشه مبارزه خواهم کرد با نوشتن داستانهای حقیقی زنان زندانی در افغانستان حقایق را برملا ساخته و خشونت علیه زنان را که در افغانستان حاکم است انعکاس داده ام ،برعلاوه با مجله زن و تجارت،موسسه انکشافی زنان افغان،رایزیننگ انترنشل در امریکا و کمیسیون انتخابات افغانستان در بخش مدیا کار کرده ام.